ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΟΣ

Τρίτη, 10 Ιουλίου 2012

Ήπειρος Αρχέγονος Ελλάς. Μέρος 1ο : Απέραντη Ελληνική Χώρα.

 

Μέρος 1ο :   Απέραντη Ελληνική Χώρα.

Μέρος 1ο,   Μέρος 2ο,   Μέρος 3ο


ΠΡΩΤΗ ΑΝΑΡΤΗΣΗ: 10/07/2012
Γράφει Ευάγγελος ο Σάμιος

     Σχόλιο ΠΑΖΛ:
          
Η νέα σειρά αναρτήσεων αναφέρεται στην αρχέγονο Ελλάδα, την απέραντη χώρα, τη Ήπειρο.
Η Ήπειρος είναι το βορειοδυτικό γεωγραφικό διαμέρισμα της Ελλάδος .  Έχει έκταση 9450 χμ. τετραγωνικά και ιστορία πανάρχαιη που ξεκινά από την παλαιολιθική εποχή.
        Με τον όρο βο­ρει­ο­η­πει­ρω­τι­κό ζή­τη­μα εν­νο­ού­με το εθνι­κὸ πρό­βλη­μα που δη­μι­ουρ­γή­θη­κε με­τά το τέ­λος των βαλ­κα­νι­κών πο­λέ­μων 1912-13 και συγ­κε­κρι­μέ­να με τη δι­ά­σκε­ψη του Λον­δί­νου (Σε­πτέμ­βρι­ος 1913) και το πρω­τό­κολ­λο της Φλω­ρεν­τί­ας (Δε­κέμ­βρι­ος 1913) επί τη βά­σει των οποίων απο­σπά­στη­κε το βό­ρει­ο τμήμα της Η­πεί­ρου από τον ελ­λη­νι­κό κορ­μό και προ­σαρ­τή­θη­κε  στο νε­ο­σύ­στα­το αλ­βα­νι­κό κρά­τος . Αναλυτικά θα αναφερθούμε στο 2ο μέρος.
Οι Τσάμηδες αποτελούν τους απογόνους εξισλαμισθντων Ορθοδόξων Χριστιανών της Ηπερου. Το 1923 η τότε Κυβέρνηση του Στρατηγού Θεοδώρου Πάγκαλου δεν τους έστειλε στην Αλβανία, με την ελπίδα ότι η χειρονομία αυτή θα μετρούσε θετικά στις σχέσεις μας με το νεοσύστατο αλβανικό κράτος. Το 1945 το Ειδικό Δικαστήριο Δωσιλόγων Ιωαννίνων καταδίκασε ερμην 1.930 Τσμηδες επί συνολικού πληθυσμού 19.000.   Πολλοί καταδικάσθηκαν στην ποινή του θανάτου, αλλά ευρίσκοντο ήδη ασφαλείς στην Αλβανα, ενώ η αγροτική περιούσια τους δεσμεύτικε. Αναλυτικά θα αναφερθούμε στο 3ο μέρος.
 Στη «Γεωγραφία της Αλβανίας» που διδάσκετε στην Γ’ Λυκείου των σχολείων της χώρας, οι μαθητές δε μαθαίνουν μόνο για τα σημερινά όρια του Αλβανικού κράτους αλλά, και για τις περιοχές που «αδίκως» – όπως λέει αρκετές φορές στο βιβλίο – το Συμβούλιο των Πρεσβευτών του 1913 άφησε εκτός των ορίων του κράτους Αλβανικές περιοχές (Treva Shqiptare). Στις περιοχές αυτές περιλαμβάνονται 3 νομοί του Μαυροβουνίου, όλο το Κόσσοβο και άλλες τρεις περιοχές της Σερβίας, το μεγαλύτερο μέρος του κράτους των Σκοπίων και 8 νομοί της Ελλάδος.
Η ελληνική διπλωματία οφείλει να προετοιμασθεί για αντιμετωπίσει την προπαγάνδα των Τσάμηδων και της «Φυσικής Αλβανίας» σε διεθνή βήματα. Επίσης πρέπει να δηλώσουμε με κάθε τρόπο ότι σεβόμαστε κάθε εργατικό και τίμιο Αλβανό που δουλεύει στη χώρα μας, αλλά δεν πρόκειται να αποδε-χθούμε την ανάδειξη αυτών των προσωρινών κατοίκων της χώρας μας σε αναγνωρισμένη μειονότητα. Το μόνο υπαρκτό μειονοτικό ζήτημα στις ελληνοαλβανικές σχέσεις είναι ο Ελληνισμός της Αλβανίας.
Ακολουθούν χάρτες της εννιαίας Ηπείρου και ιστορικά βίντεο  
         
       Το πάζλ μας αποτελείται από τις παρακάτω ενότητες:
    
         1. Γεωγραφία και πληθυσμός
         2. Η ιστορία της Ηπείρου
         3. Το Βορειοηπειρώτικο Ζήτημα
         4. 10 ερωτήσεις και απαντήσεις για τους Τσάμηδες
         5. Οκτώ ελληνικούς νομούς περιλαμβάνει ο χάρτης της Αλβανίας
         6. Η Μεγάλη Αλβανία θα μας χορέψει ¨Τσάμικο"¨
         7. Χάρτης εννιαίας  Ηπείρου
         8. Ήπειρος αρχέγονος Ελλάς (βίντεο)
         9.  Ήπειρος (ψηφιακό αρχείο ΕΡΤ - βίντεο)


1. Γεωγραφία και πληθυσμός

Η Ήπειρος είναι το βορειοδυτικό γεωγραφικό διαμέρισμα της Ελλάδος . Αποτελείται από τέσσερεις νομούς. Το νομό των Ιωαννίνων, της Θεσπρωτίας, της Άρτας και της Πρέβεζας. Έχει έκταση 9450 χμ. τετραγωνικά και πληθυσμό 350.000 κατοίκων. Πρωτεύουσά της  είναι τα Ιωάννινα και έχουν πληθυσμό 111.740.

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ
Η Ήπειρος είναι γεωγραφικό διαμέρισμα της Ελλάδας και βρίσκεται στο βορειοδυτικό τμήμα της χώρας.Το μεγαλύτερο μέρος της Ηπείρου καλύπτεται από ογκώδη βουνά με πανύψηλες κορυφές που τροφοδοτούν ποτάμια μεγάλου μήκους.Ανάμεσα τους κοιλάδες μικρές και μεγάλες που κλείνουν μαζί με την βλάστηση και την πανίδα ένα σύνολο άγριας ομορφιάς, πραγματικό θησαυρό για την Ήπειρο.
ΉΠΕΙΡΟΣ
Στα βορειοδυτικά της Ελλάδας, απλώνεται από το Ιόνιο Πέλαγος μέχρι τα σύνορα Δυτ. Μακεδονίας και Θεσσαλίας, μια έκταση γης με όμορφες ακτές που σμίγουν στο βάθος με βουνά απλόχερα σπαρμένα, που χαίρεσαι την εξαιρετική άγρια ομορφιά τους. Αυτή είναι η Ήπειρος. (στην αρχαία ελληνική σημαίνει απέραντη χώρα).
Στο εσωτερικό σε μια σύνθεση γυμνού και πρασίνου, ξεπροβάλλουν όμορφα βουνά, ποτάμια λίμνες, βαλτότοποι, όλα γεμάτα ζωή με σπάνια είδη του φυτικού και ζωικού βασιλείου. Μέσα στην άγνωστη για πολλούς αυτή ομορφιά, που τη σεβάστηκε ο χρόνος και δεν την άγγιξε μέχρι σήμερα το βάρβαρο ανθρώπινο χέρι:
Ανατολικά : Η οροσειρά της Πίνδου.
Δυτικά : Ακρογιαλιές, όρμοι, λιμάνια, υγροβιότοποι και μεγάλες αμουδιές. Φύλακες τα Επτάνησα, πραγματικά στολίδα, βουτηγμένα στα πεντακάθαρα νερά του Ιονίου.
Βόρεια : Η συνέχεια της Ηπείρου που τα Αλβανικά σύνορα, κόβουν μεγάλο κομμάτι της (Βόρεια Ήπειρος).
Νότια : Ο Αμβρακικός κόλπος περιλούζει ακτές (σύνορα με Αιτωλοακαρνανία) και αγκαλιάζει προστατευτικά τους εξαιρετικής ομορφιάς υγροβιότοπους των δέλτα των ποταμών Αράχθου και Λούρου.
Παραδοσιακά χωριά και κωμοπόλεις, με εκκλησίες, μοναστήρια, καμπαναριά, σχολεία, αρχοντικά, σπίτια, βρύσες και γεφύρια, όλα χτισμένα με πέτρα πελεκητή, που συναγωνίζονται σε ιστορία, παράδοση, ήθη και έθιμα.
Η δημοτική μουσική, με τραγούδια του πόνου, της ξενιτιάς, της χαράς, του έρωτα, του γάμου, της πίστης, για ήρωες, για τουε αγώνες της φυλής, με κύριο εκφραστικό μουσικό όργανο το Ηπειρώτικο κλαρίνο, επισφραγίζει την ιστορία του λαού της Ηπείρου.
Πέντε αιώνες σκλαβιάς (1431 - 1913) , τα απάτητα μέρη της Ηπείρου, έγιναν καταφύγιο ελευθερίας. Αρματωλοί και κλέφτες, αγώνες με θυσίες (Κούγκι στο Σούλι, Ζάλογγο, Κατσαντώνης). Ακολουθουν οι απελευθερωτικοί αγώνες (Αετοράχη, Πεστά, Μανωλιάσα, Μπιζάνι) και πρόσφατα 1940 - 1949 (1940 Πίνδος, Καλπάκι, Βορειοηπειρωτικά βουνά, Εθνική αντίσταση, Κόνιτσα, Γράμμος) με τον Ηπειρώτη και την Ηπειρώτισσα πάντα μπροστά.
Στην Ήπειρο, ο μόχθος για προκοπή, με τον ξενιτεμένο, φτάνει στην ευημερία με την εντιμότητα, με ιδανικά και ανθρωπιστικά ιδεώδη που έδωσαν ένα πλήθος Ηπειρωτών ευεργετών. Έργα όχι μόνο τοπικά αλλά και σε όλη την Ελλάδα. Τα γρόσια γίνονται γράμματα, νοσοκομεία, ιδρύματα, εκκλησίες, σχολεία, γεφύρια και άρματα.
Η Ηπειρώτισσα μάνα ανατρέφει το παιδί της με τούτα τα λόγια : «άντε παιδί μου, να μεγαλώσεις, να ξενιτευτείς, να καζαντήσεις "για να φτιάξουμε την καμπάνα του χωριού"».
Η Ηπειρος με το παρθένο φυσικό περιβάλλον, τα ιστορικά μνημεία (αρχαιολογικοί χώροι, μαντεία), μουσεία, παραδοσιακά χωριά, ήθη και έθιμα, φιλοξενία και παραδοσιακή μουσική, ικανοποιεί και τον πιο απαιτητικό επισκέπτη.
Είναι σήμερα η πύλη προς την ενωμένη Ευρώπη μέσω του μεγάλου λιμανιού της Ηγουμενίτσας.
Ελάτε να γνωρίσουμε καλύτερα αυτή την μοναδική ίσως περιοχή σε φυσικές ομορφιές και αθάνατες ιστορικές και μυθολογικές αναμνήσεις.
 http://2dim-kalam.thess.sch.gr/04/oliki%20e2.htm


2. Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ


Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΩΣ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ.

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

Φαίνεται πως η Ήπειρος με το κλίμα της και τα πολλά δάση, ήταν κατάλληλος τόπος για την εγκατάσταση και διαμονή των ανθρώπων – κυνηγών της προϊστορικής περιόδου. Υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους τόπους εγκατάστασης των ανθρώπων που κατοικούσαν στην Ελλάδα την Παλαιολιθική Εποχή. Σε ανασκαφές του 1962 ανακαλύφθηκαν θέσεις – κατοικίες ανθρώπων της εποχής στην κοιλάδα του Λούρου, βορείως της Φιλιππιάδας. Σημαντικότατα ευρήματα έχει φέρει στην επιφάνεια η αρχαιολογική σκαπάνη του Καθηγητή Σωτήρη Δάκαρη στις περιοχές γύρω από την πόλη των Ιωαννίνων. Βρέθηκαν κεραμικά και ξίφη της Μυκηναϊκής εποχής όπως επίσης και ανάλογα που μοιάζουν με την μακεδονική τεχνοτροπία, κάτι που κάνει τους αρχαιολόγους να υποθέτουν για την μετακίνηση λαού από την Μακεδονία προς την Ήπειρο.
Αργότερα η περιοχή αυτή συνδέεται άμεσα με τους Δωριείς. Οι Ηρακλείδες είχαν εγκατασταθεί σ’ αυτόν τον τόπο και είναι αυτοί που οδήγησαν τους Δωριείς προς τον Νότο.
Ανέκαθεν απομονωμένη η Ήπειρος από την υπόλοιπη Ελλάδα, εκείνο όμως που τη συνέδεε με τους λοιπούς γειτονικούς και μη λαούς, ήταν η Δωδώνη. Εκεί λατρευόταν ο Δωδωναίος Δίας («Ζεύ, άναξ δωδωναίε Πελασγικέ…» κατά τον Όμηρο), εκεί υπήρχε το Μαντείο, ισάξιο εκείνου των Δελφών.
Πολλά και τα ηπειρώτικα φύλα που κατοικούσαν στην ευρύτερη περιοχή, από τις παραλίες έως τις κορφές της Πίνδου και από Ιλλυρία έως Ακαρνανία. Υπολογίζεται σε 14, αναφέρονται όμως αποδεδειγμένα μόνον 11: Χάονες, Μολοσσοί, Θεσπρωτοί, Κασσωπαίοι, Αμφιλόχες, Αθαμάνες, Αίθικες, Τυμφαίοι, Ορέστες, Παρωραίοι και Ατιντάνες. Κυρίαρχο φύλο φαίνεται πως ήταν οι Θεσπρωτοί οι οποίοι είχαν κυριαρχήσει εξουσιαστικά σε ολόκληρη την Ήπειρο. Θεσπρωτική ήταν και η Δωδώνη μέχρι το τέλος του 5ου π.Χ. αιώνα. Μυκηναϊκές αποικίες είχαν δημιουργηθεί στις παράκτιες περιοχές. Η Τορύνη (κοντά στη σημερινή Πάργα) και η Εφύρα. Οι Ηλείοι είχαν αποικήσει το Βουχαίτιο, την Ελάτεια, την Πανδοσία, τις Βατιές…
Από τον 8ο π.Χ. αιώνα έως τον 5ο οι Κορίνθιοι και οι Ηλείοι ίδρυσαν πολλές αποικίες τους στα παράλια της Ηπείρου, με σημαντικότερες την Αμβρακία (Κορινθίων το 625 π.Χ.) και το Ανακτόριο (από τους Αμβρακείς λίγο αργότερα). Ακολουθεί η άνοδος της δύναμης των Μολοσσών οι οποίοι εκτοπίζουν τους Θεσπρωτούς και γίνονται κυρίαρχοι της Ηπείρου. Τώρα συνενώνουν τους Ηπειρώτες που αποκτούν κοινή φυλετική συνείδηση και που κατορθώνουν να εκτοπίσουν τους αποίκους με τη βοήθεια των Μακεδόνων οι οποίοι κράτησαν για τον εαυτό τους την Αμβρακία. Πρωτεύουσα των Μολοσσών γίνεται η Πασσαρώνα.


ΚΛΑΣΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ


Η Κλασική ιστορική περίοδος, συμπίπτει με την άνοδο στο θρόνο των Ηπειρωτών του Βασιλιά Θαρύπα. Κατά τον Πελοποννησιακό πόλεμο ο Θαρύπας παίρνει το μέρος των Αθηναίων, σε αντίθεση με την έως τότε πολιτική που τα ισχυρότερα ηπειρωτικά φύλα είχαν ταχθεί με το μέρος των Σπαρτιατών.
Το ανοδικό έργο του Βασιλιά Θαρύπα συνέχισε ο διάδοχός του Αλκέτας, ο οποίος στο μεταξύ είχε καταφύγει στη Σικελία μετά την ήττα των Αθηναίων από τους Σπαρτιάτες. Οι Μολοσσοί προσχωρούν ξανά στην Αθηναϊκή συμμαχία, τη Β’ αυτή τη φορά (375 π.Χ.). Οι συγγενικές σχέσεις των Μολοσσών με τον Βασιλιά της Μακεδονίας Φίλιππο (πατέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου) αποκτούν την εύνοια της ανερχόμενης Ελληνικής δύναμης την οποία και εκμεταλλεύονται. Η κυριαρχία του Αλκέτα επεκτείνεται από το Βουθρωτό (βρίσκεται στη Βόρεια Ήπειρο σήμερα) μέχρι τον Αμβρακικό και με διέξοδο στο Ιόνιο.
Οι πόλεις της Μολοσσίδος κατά τα χρόνια της βασιλείας του Θαρύπα και του Αλκέτα, γνώρισαν μεγάλη ανάπτυξη. Σημαντική πρόοδος και οικιστική εξέλιξη σημειώθηκε σε όλη την Ήπειρο.
Την ίδια περίοδο, οι Κασσωπαίοι ακολουθούν το δικό τους δρόμο. Αποσπάστηκαν από την κυριαρχία των Θεσπρωτών και δημιουργούν το δικό τους, ανεξάρτητο κράτος, με πρωτεύουσα την Κασσώπη (κάτω από τα βουνά του Ζαλόγγου), ερείπια της οποίας σώζονται μέχρι και σήμερα. Ακολουθεί η ίδρυση του κοινού των Μολοσσών (385 π.Χ.) το οποίο μετεξελίσσεται σε Συμμαχία των Ηπειρωτών (330 – 325 π.Χ.) για να καταλήξει στο Κοινό των Ηπειρωτών (233 π.Χ.) οπότε και καταλύθηκε η Βασιλεία στο κράτος των Μολοσσών, του πιο ισχυρού φύλου.
Της τελευταίας αυτής περιόδου ως πιο αξιόλογος Βασιλιάς αναδεικνύεται ο Πύρρος.


ΡΩΜΑΪΚΗ ΚΑΙ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΕΠΟΧΗ


Ακολουθεί η Ρωμαϊκή περίοδος με την κατάκτηση και της Ηπείρου η οποία είχε ταχθεί με το μέρος των Μακεδόνων, όταν οι τελευταίοι έκαναν προσπάθειες να αποτρέψουν τη Ρωμαϊκή κυριαρχία. Μάλιστα, όταν βασιλιάς των Μακεδόνων ήταν ο Περσέας ο οποίος ηττήθηκε από τους Ρωμαίους, αυτοί ως αντίποινα κατέστρεψαν 70 ηπειρωτικές πόλεις και χιλιάδες κάτοικοι πουλήθηκαν ως δούλοι! Την περίοδο αυτή (Ρωμαϊκή) το μόνο ουσιαστικά ιστορικό γεγονός που έχει καταγραφεί στην Ιστορία και αφορά την Ήπειρο είναι η ίδρυση της Νικόπολης (30 π.Χ.).
Και η ιστορία των Ηπειρωτών συνεχίζεται…

Την πρώτη περίοδο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, η Ήπειρος, ως απέχουσα πολύ από το κέντρο και λόγω του άγονου του εδάφους της, βρισκόταν στο περιθώριο των εξελίξεων. Από τον 10ο αιώνα όμως, αρχίζει να αναζωογονείται εξαιτίας της γειτνίασης με την Δύση και της μετατοπίσεις του κέντρου βάρους του Βυζαντινού Κράτους προς τα δυτικά.
Το 13ο αιώνα η Ήπειρος γνώρισε τη μεγαλύτερη ανάπτυξή της κατά τη μεσαιωνική διαδρομή της με την ίδρυση του Δεσποτάτου της Ηπείρου μετά την άλωση της Πόλης από τους Φράγκους.
Οι σπαραγμοί των λαών δεν έχουν τέλος.
Οι Βούλγαροι νικάνε τον ηγεμόνα του Δεσποτάτου Θεόδωρο Άγγελο και καταλαμβάνουν ένα μέρος του Δεσποτάτου το οποίο χωρίζεται σε δύο μέρη, το Ανατολικό με πρωτεύουσα τη Θεσσαλονίκη και το Δυτικό με πρωτεύουσα την Άρτα. Παρακμασμένο πια, περνάνε από εδώ και οι Σέρβοι για να υποταχθεί τελικά στο Δούκα της Λευκάδος Κάρολο Α’ Τόκκο που ίδρυσε την Ηγεμονία της Ηπείρου και Δυτικής Ελλάδος.


ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ


Μετά από το θάνατο του Καρόλου, το κράτος διαμελίζεται και γίνεται εύκολη λεία για τους Τούρκους οι οποίοι το 1431 κατέλαβαν τα Ιωάννινα και το 1449 ολοκλήρωσαν την κατάληψη κυριεύοντας και την Άρτα. Ακολουθούν οι Βενετοί που καταλαμβάνουν αρκετά φρούρια στα παράλια, ώσπου τελικά, μεταξύ Τούρκων και Βενετών υπογράφεται συμφωνία που παραχωρούσαν οι πρώτοι την Πρέβεζα στους δεύτερους. Χωρίς όμως και να πάψουν να συγκρούονται για την επικράτησή τους στην Ήπειρο.
Από τον 16ο αιώνα και μετά τα Ιωάννινα αρχίζουν να αναδεικνύονται σε ένα από τα πιο αξιόλογα πνευματικά και οικονομικά Ελληνικά Κέντρα με την ίδρυση πολλών Σχολείων και το εμπορικό δαιμόνιο το οποίο «απέκτησαν» λόγω της μεγάλης ανέχειας. Ταυτόχρονα, οι εξεγέρσεις για την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού, δεν εξέλιπαν. Κυριότερες εκείνες του Διονυσίου Φιλοσόφου («Σκυλοσόφου» κατά του Τούρκους) το 1611 και την επανάσταση των Χειμαρριωτών το 1690 οι οποίες όμως κατέληξαν σε μεγαλύτερη καταπίεση των Ελλήνων. Οι τελευταίες δεκαετίες του 18ου αιώνα συνοδεύτηκαν από την παρουσία του Αλή Πασά Τεπελενλή και τους αγώνες των Σουλιωτών εναντίον του για την διατήρηση της ανεξαρτησίας τους. Η Αυλή όμως του Πασά υπήρξε και η μεγαλύτερη «Σχολή Πολέμου» για τους υπόδουλους Έλληνες αφού εκεί εθήτευσαν σπουδαίοι μετέπειτα οπλαρχηγοί. Η αντιπαλότητα εξάλλου Αλή Πασά και Πύλης ωφέλησε τα μέγιστα τον ελληνικό αγώνα. Τελικώς, ο Σουλτάνος βγήκε νικητής από την αναμέτρηση με τον Αλή, ταυτόχρονα όμως σπουδαία μνημεία και βιβλιοθήκες των Ιωαννίνων – κυρίως – καταστράφηκαν.
Γόνος της Ηπειρωτικής γης και ο Νικόλαος Σκουφάς από το Κομπότι της Άρτας, ιδρυτής και πρωτεργάτης της Φιλικής Εταιρείας (1814), πρωτοστάτησε στην προετοιμασία του ξεσηκωμού και της λευτεριάς.
Οι συνεχείς απελευθερωτικοί αγώνες των Ελλήνων για την αποτίναξη του ζυγού, επέφεραν θετικά αποτελέσματα. Το συνέδριο του Βερολίνου το 1878 αποφάσισε την παραχώρηση στο ελεύθερο Ελληνικό Κράτος της περιοχής μέχρι τον Καλαμά ποταμό, αλλά τελικά προσαρτήθηκαν τα μέρη μέχρι τον Άραχθο και με την Άρτα να ελευθερώνεται. Η υπόλοιπη Ήπειρος ελευθερώθηκε μόλις το 1913. Τότε απελευθερώθηκαν και πολλές περιοχές της Βορείου Ηπείρου που όμως παραχωρήθηκαν στο νεοσύστατο Αλβανικό Κράτος κι έτσι το αίμα που χύθηκε δεν επέφερε άμεσα αποτελέσματα.
Όμως, τον Φεβρουάριο του 1914 οι Βορειοηπειρώτες επαναστάτησαν κηρύσσοντας την αυτονομία της περιοχής των. Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους η Ελλάδα κατέλαβε τη Βόρεια Ήπειρο, την οποία όμως εγκατέλειψε το 1916 μετά από αξίωση της Ιταλίας. Γνωστή είναι η ιστορία της Ηπείρου κατά την διάρκεια των πρώτων ετών του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου οπότε και έγινε το κύριο θέρετρο των Ελληνο – Ιταλικών συγκρούσεων.


ΟΙ ΒΑΣΙΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΗΠΕΙΡΟΥ – ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ


Από τον 4ο π.Χ. αιώνα φαίνεται ότι η Ήπειρος ξανοίγεται έξω από τα στενά της όρια. Ήταν τότε που αναπτύχθηκαν σχέσεις εξ αγχιστείας με την ανερχόμενη ελληνική δύναμη, τους Μακεδόνες. Πρώτος ο βασιλιάς Αλκέτας, που αναρριχήθηκε στο θρόνο το 385 π.Χ. (διάδοχος του Θαρύπα), συμμαχεί με τους Μακεδόνες. Γιοί του Αλκέτα ήταν ο Αρύββας και ο Νεοπτόλεμος ο Α’ ο οποίος βασίλευε στην Ήπειρο. Κόρη του Νεοπτόλεμου η Ολυμπιάδα, η οποία έγινε σύζυγος του Μακεδόνα βασιλέα Φιλίππου, πατέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Αδελφός της Ολυμπιάδας ήταν ο Αλέξανδρος ο οποίος έχασε το θρόνο του από τον Αρύββα. Ο Φίλιππος εισβάλλει στην Ήπειρο, νικάει τον Αρύββα και αποκαθιστά στον θρόνο του τον Αλέξανδρο (τον κουνιάδο του, θα λέγαμε σήμερα). Ταυτόχρονα, επέβαλε την κυριαρχία του και στις αποικίες των Ηλείων Βούχετα, Πανδοσία, Ελάτεια και Αμβρακία. Η Ολυμπιάδα με τον Φίλιππο απέκτησε δύο παιδιά, τον Αλέξανδρο (που η ιστορία επονόμασε Μέγα) και την Κλεοπάτρα. Όταν ο Φίλιππος παντρεύτηκε την κόρη του Άτταλου Κλεοπάτρα, η Ολυμπιάδα αποσύρθηκε στην γενέτειρα Ήπειρο. Μετά τη δολοφονία του Φιλίππου (336 π.Χ.) εκδικήθηκε την «αντίπαλό της». Με την άνοδο στον θρόνο των Ηπειρωτών του ανιψιού της Νεοπτόλεμου του Β’ ( υιού του Αλέξανδρου των Μολοσσών) η Ολυμπιάδα είχε μεγάλη εξουσία, αφού ο Νεοπτόλεμος βασίλευε υπό την κηδεμονία της για ένα μεγάλο διάστημα. Το 316 πολιοκρήθηκε στην Πύδνα της Μακεδονίας από τον Κάσσανδρο, συνελήφθη και θανατώθηκε.


ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΤΩΝ ΗΠΕΙΡΩΤΩΝ

Στις αρχές του Πελοποννησιακού πολέμου οι Χάονες και οι Θεσπρωτοί είχαν καταργήσει τη βασιλεία. Περί το 385 π.Χ. δημιουργήθηκε το «Κοινό των Μολοσσών». Σ’ αυτό συμμετείχαν 15 μικρά φύλα τα οποία εκπροσωπούσαν ετήσιοι άρχοντες. Επικεφαλής, βέβαια, του Κοινού ήταν ο Βασιλεύς των Μολοσσών, του ισχυρότερου δηλαδή φύλου. Η οργάνωση φαίνεται να ήταν δημοκρατική, αφού ο αντιπρόσωπος κάθε φύλου είχε δικαίωμα ψήφου και οι αποφάσεις ελαμβάνοντο κατά πλειοψηφία. Πενήντα περίπου χρόνια αργότερα το Κοινό των Μολοσσών διαδέχθηκε μια ευρύτερη συμμαχία, η Συμμαχία των Ηπειρωτών. Και, προφανώς, ήταν στρατιωτική σύμπραξη με αμυντικές και επιθετικές δραστηριότητες. Έδρα της είχε καταστεί η Δωδώνη και πάλι όμως με επικεφαλής τον Μολοσσό βασιλέα. Την εποχή αυτή, ως σπουδαιότερος βασιλιάς αναδείχτηκε ο Πύρρος. Το 233 η Συμμαχία των Ηπειρωτών μετεξελίχθηκε σε Κοινό των Ηπειρωτών το οποίο διατηρήθηκε έως το 168 π.Χ.

ΔΩΔΩΝΗ: ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΡΙΝ ΤΟΝ ΚΑΤΑΚΛΥΣΜΟ ΤΟΥ ΔΕΥΚΑΛΙΩΝΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΥΡΡΑΣ.


Η αρχαιότερη ηπειρωτική πόλη στους πρόποδες του βουνού Τόμαρος (Ολύτσικα). Το όνομα «Δωδώνη» που εδόθη, οφείλεται στην ομώνυμη κόρη του Ωκεανού και της Τηθύος.
Η αρχαιολογική έρευνα απεκάλυψε ότι υπήρχε ιερό από την 3η π.Χ. χιλιετία όπου λατρεύονταν η θεά Γη.
Πρώτοι κάτοικοι της πόλης αναφέρονται οι Σέλλοι. Η παράφραση αυτού του ονόματος από Σέλλοι σε Έλλοι, κατά τους ιστορικούς, έδωσε την ονομασία «ΈΛΛΗΝΕΣ»! Κατά την παράδοση, οι Σέλλοι – Έλλοι – Έλληνες κατοίκησαν σ’ αυτόν τον τόπο πριν ακόμα από τον κατακλυσμό του Δευκαλίωνος και της Πύρρας! Κατά την ίδια παράδοση (υπάρχουν αρκετές παραλλαγές) αυτοί ήταν και οι πρώτοι ιερείς του ιερού του Δία, ως ευχαριστίες προς αυτόν για την σωτηρία του ανθρώπινου γένους , καθώς και οι πρώτοι από τα Πελασγικά φύλα που δημιούργησαν την ιερατική ιεραρχία και καθόρισαν τον τρόπο λατρείας του λαού προς τους θεούς.
Το Μαντείο: Στη Δωδώνη λατρεύονταν αρχικά μόνον ο Πελασγικός Νάιος ή Δωδωναίος Ζευς και αργότερα η Δήμητρα (Γη-μήτηρ), η Διώνη (μητέρα της Αφροδίτης, σύζυγος του Δία) και ο Απόλλων. Εκτός από τους άνδρες Σέλλους ιερείς, υπήρχαν και τρεις γυναίκες ιέρειες, οι «πέλειαι» (περιστερές), όμως οι χρησμοί δίνονταν μόνο από τους τρεις άνδρες. Ο πιο γνωστός τρόπος χρησμοδοσίας ήταν η ερμηνεία του ψιθύρου που δημιουργούσε ο αέρας περνώντας μέσα από τα φυλλώματα της ιερής βελανιδιάς (Φηγός) που ήταν η κατοικία του ιερού ζεύγους (Διά και της Διώνης). Σε μεταγενέστερους χρόνους η χρησμοδοσία δινόταν από τον ήχο που έδιναν τα «Δωδωναία χαλκεία», μεγάλα χάλκινα δοχεία με αστραγάλους.
Το μαντείο αυτό είχε μεγάλη ισχύ και επιρροή στα πράγματα της Ελλάδος. Ήταν πλουσιότατο από τα αναθήματα των πιστών.
Η πρώτη αναφερόμενη καταστροφή του Μαντείου συνέβη το 221 π.Χ. από τον Δορύμαχο (Αιτωλός στρατηγός) κι ακολούθησαν αυτές από τους Ρωμαίους το 168 π.Χ., οπότε την εποχή του Μεγάλου Κωνσταντίνου οι ιερείς εκδιώχθηκαν, ο χώρος μεταρρυθμίστηκε σε χριστιανικό ναό και ή περιοχή έγινε έδρα Επισκόπου. Σημαντικό ιστορικό γεγονός αναφέρεται το 362 μ.Χ. όταν ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου Ιουλιανός (ο Παραβάτης) προτού εκστρατεύσει κατά των Περσών, ζήτησε τον χρησμό του Μαντείου της Δωδώνης.
Το θέατρο: Περίφημο ήταν και το αρχαίο θέατρο που κατασκευάστηκε από τον βασιλέα Πύρρο με την ευκαιρία της καθιέρωσης της γιορτής των Ναΐων που γίνονταν κάθε τέσσερα χρόνια. Με τη Ρωμαϊκή κατάκτηση το θέατρο μετατράπηκε σε αρένα για θηριομαχίες, οπότε και ο τρόπος γνώρισε νέα ακμή.
Ο αρχικός αριθμός θέσεων θεατών ανήρχετο σε 18।000 με 20.000! Αριστερά της εισόδου του θεάτρου υπήρχε στάδιο.



ΝΙΚΟΠΟΛΙΣ: ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΚΑΙ ΚΛΕΟΠΑΤΡΑ


Η ονομασία καταδεικνύει την αιτία οικοδόμησής της. Ιδρύθηκε το 30 μ.Χ. από τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Οκτάβιο Αύγουστο σε ανάμνηση της νίκης του επί του, Ρωμαίου επίσης, στρατηγού Μάρκου Αντωνίου και της συμμάχου του, βασίλισσας της Αιγύπτου, Κλεοπάτρας, στη ναυμαχία του Ακτίου.
Ο Οκτάβιος συγκέντρωσε εκεί τους κατοίκους των πόλεων που είχαν ερημωθεί από τους Ρωμαίους, παραχωρώντας τους προνόμια και ατέλειες. Οχύρωσε την πόλη με τείχη, κατασκευάζοντας ταυτόχρονα μεγαλοπρεπή δημόσια και ιδιωτικά κτίρια.
Γρήγορα η πόλη έγινε σπουδαίο εμπορικό κέντρο και έφτασε σε μεγάλη ακμή.
Μετά την εκεί επίσκεψη του Αποστόλου Παύλου (διερχομένου προς τη Ρώμη σε μία από τις αποστολικές του περιοδείες), η Νικόπολη έγινε σπουδαίο χριστιανικό κέντρο.
Με τη διαίρεση της αυτοκρατορίας από τον Διοκλητιανό (293 μ.Χ.), η Νικόπολη έγινε πρωτεύουσα της Ηπείρου.
Η πόλη, όπως άλλωστε και όλη η Ήπειρος, γνώρισε πολλές επιδρομές. Στις αρχές του 5ου μ.Χ. αιώνα οι Γότθοι τη λεηλάτησαν. Ο Ιουστινιανός την ανακαίνισε και έδωσε το όνομά της στο νέο «θέμα» (ευρύτερη περιοχή) της Βυζαντινής πια αυτοκρατορίας. Από τον 8ο αιώνα άρχισε να παρακμάζει και τον 10ο αιώνα οι Βούλγαροι επιδρομείς την κατέστρεψαν. Δύο αιώνες μετά, η πόλη παρήκμασε οριστικά και οι λιγοστοί πια κάτοικοί της μετακόμισαν νοτιότερα και ίδρυσαν την Πρέβεζα.
Στις 12 Οκτωβρίου 1798 τα ερείπια της Νικόπολης έγινε πεδίο σκληρών μαχών। 300 Γάλλοι με επικεφαλής τον Λαλαλσέτ, 200 Πρεβεζιάνοι και 60 Σουλιώτες με αρχηγό τους τον Κίτσο Μπότσαρη ηττήθηκαν από τους 4.000 Τουρκαλβανούς του Μουχτάρ, γιου του Αλή πασά. Στο κέντρο της πόλης σώζονται ερείπια βασιλικής του 5ου – 6ου μ.Χ. αιώνα με ψηφιδωτό δάπεδο που παριστάνει όλη τη δημιουργία του κόσμου και αποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα μνημεία των πρωτοχριστιανικών χρόνων. Με τις ανασκαφές βρέθηκαν επίσης θέατρο, υδραγωγείο και στάδιο ημικυκλικό στα δύο άκρα, παρόμοιο με στάδια της Μικράς Ασίας.




ΣΟΥΛΙ: ΚΑΣΤΡΟ ΛΕΥΤΕΡΙΑΣ


Περιοχή που ανήκει διοικητικά στην Θεσπρωτία. Ορεινοί όγκοι που πρωτοκατοικήθηκαν στα τέλη του 16ου αιώνα από μια ομάδα νομάδων Ηπειρωτών που θέλησαν να αποφύγουν τον Τουρκικό ζυγό. Στην αρχή ήταν ελάχιστοι που ζούσαν σε παραπήγματα και σκηνές. Με την πάροδο των χρόνων κι άλλοι φιλελεύθεροι κατέφευγαν εκεί και ίδρυσαν τέσσερις οικισμούς – χωριουδάκια, το ένα πλάι στο άλλο (Σούλι, Σαμονίβα, Κιάφα, Αβαρίκος), το «Τετραχώρι». Κέντρο της περιοχής έγινε το Σούλι, στο υψηλότερο μέρος, όπου κατοικούσαν οι «ευγενείς», οι οικογένειες δηλαδή που είχαν διαπρέψει σε διάφορες μάχες (Τζαβελλαίοι, Δράκοι, Δαγκλήδες, Μποτσαραίοι κ.α.). Τα επόμενα χρόνια χτίστηκαν στους πρόποδες των βουνών άλλα επτά χωριά, το Επταχώρι. Όλοι οι κάτοικοι ονομαζόταν Σουλιώτες και είχαν δημιουργήσει ένα είδος στρατιωτικής Ομοσπονδίας η οποία δέσποζε σε όλα τα γειτονικά μέρη, τους Παρασουλιώτες, οι οποίοι σε καιρό πολέμου κατέφευγαν στο Σούλι και μάχονταν με τους Σουλιώτες. Πλήρωναν όμως σε χρήματα ή τρόφιμα, «φόρο υποτέλειας» στους Σουλιώτες κι αυτοί στους Τούρκους για να διασφαλίζουν την αυτονομία τους.
Ο πληθυσμός των έντεκα χωριών του Σουλίου ανήρχετο στις 6.500 κατοίκους εκ των οποίων οι 1.700 μάχιμοι. Σε καιρό πολέμου όμως οι μάχιμοι ήταν περί τις 4.000.
Σημαντικό ρόλο στην κοινωνική τους ζωή διαδραμάτιζε η τήρηση του λόγου τιμής (μπέσα), ο απόλυτος σεβασμός της γυναίκας, η εκδίκηση (βεντέτα) και το φιλελεύθερο πνεύμα। Αυτή η «μία ομάδα γιδοκλεπτών» - κατά την έκφραση του Αλή πασά – έγιναν ο μεγάλος του πονοκέφαλος. Στην Τρίτη προσπάθειά του κατάφερε να τους καταλάβει, αλλά μόνον μετά την υπογραφή της συνθήκης στις 15 Δεκεμβρίου του 1803, την οποία, βεβαίως, καταπάτησε αμέσως. Κάθε χρόνο, την τελευταία Κυριακή του Μαΐου γίνεται αναπαράσταση της ανατίναξης του Κουγκιού από τον καλόγερο Σαμουήλ.

Ο ΧΟΡΟΣ ΤΟΥ ΖΑΛΟΓΓΟΥ


Ζάλογγο: Ιστορικό βουνό του Νομού Πρέβεζας. Έγινε γνωστό από τα γεγονότα που συνέβησαν τον Δεκέμβριο του 1803, αμέσως μετά τη συνθηκολόγηση των Σουλιωτών με τον Αλή πασά. Οι Σουλιώτες χωρισμένοι σε τρία τμήματα, αναχώρησαν από τις εστίες τους. Ένα απ’ αυτά κατευθύνθηκε προς τα νότια. Ο Αλής, καταπατώντας τη συμφωνία, έστειλε εκστρατευτικό σώμα εναντίον τους. Ο επικεφαλής του τμήματος αυτού των Σουλιωτών, Κουτσονίκας και οι μάχιμοι άντρες του, δεν μπόρεσαν να αντισταθούν αποτελεσματικά εναντίον των εχθρών। Όσοι διασώθηκαν αιχμαλωτίστηκαν. Έμειναν 57 γυναίκες οι οποίες για ν’ αποφύγουν τους διώκτες τους και καθώς είχαν βρεθεί στο βράχο επάνω από το Μοναστήρι του Ζαλόγγου, προτίμησαν να πεθάνουν ελεύθερες. Έριξαν στο γκρεμό τα παιδιά τους και οι ίδιες στη συνέχεια «πήραν τον ίδιο δρόμο»! Κορυφαία στιγμή του ελληνισμού και των ιδανικών της ελευθερίας! Επιβλητικό μνημείο δεσπόζει στην κορυφή του βράχου.

ΟΙ ΠΥΛΕΣ ΤΟΥ «ΑΔΗ»


Αχέρωντας: Ποταμός που πηγάζει από τα Κασσωπαία όρη και εκβάλλει στο Ιόνιο. Άλλοτε στις εκβολές του σχημάτιζε με τον ποταμό Κωκυτό (Βούβα) μια ελώδη λίμνη, την Αχερουσία. Εκεί κατά την αρχαιότητα πιστεύονταν πως βρισκόταν οι «Πύλες του Άδη». Εκεί ο Χάρων διαπόρθμευε τις ψυχές των θνητών στο Τάρταρο με αντίτιμο ένα οβολό!
Στο σημερινό χωριό Μεσοπόταμο, ανακαλύφθηκε το μόνο γνωστό στον ελληνικό χώρο Νεκρομαντείο (Νεκρομαντείο). Πρόκειται για ένα εκπληκτικό κατασκεύασμα δαιδαλωδών διαδρομών που οδηγούν σε υπόγεια αίθουσα, την ιερή κρύπτη. Κάποια από τα ευρήματα, θεωρείται ότι πρόκειται για υπολείμματα μιας μηχανής, ενός είδους γερανού που το χρησιμοποιούσαν οι ιερείς για την εμφάνιση των ειδώλων των νεκρών στους προσκυνητές. Οι χώροι αυτοί χρονολογούνται από τα τέλη του 4ου αρχές 3ου αιώνα π.Χ.
Οι δαιδαλώδεις και με μεγάλο πάχος τοίχοι, σε συνδυασμό με τις παρενέργειες της ειδικής δίαιτας (κουκιά και λούπινα) στην οποία υποβάλλονταν οι προσκυνητές, δημιουργούσαν τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την επικοινωνία με τις ψυχές των νεκρών। Φεύγοντας οι επισκέπτες του ιερού, ακολουθούσαν διαφορετική διαδρομή και έπρεπε να τηρήσουν απόλυτη εχεμύθεια για τα όσα είδαν και άκουσαν, για να μη διαπράξουν ασέβεια στις θεότητες του Κάτω Κόσμου! Το Νεκρομαντείο πυρπολήθηκε και καταστράφηκε από τους Ρωμαίους το 167 π.Χ॥ Στους αρχαίους χρόνους το ιερό ανήκε στους Θεσπρωτούς. Επάνω σ’ αυτό το χώρο έχει κτιστεί χριστιανικός ναός, η Μονή του Αγίου Ιωάννη του προδρόμου περί τον 18ο αιώνα μ.Χ.. Είναι ένας τόπος που προκαλεί δέος, για όποιον νοητά μπορεί «να ζήσει» το απώτερο παρελθόν και «να μπει» στην ψυχή των ανθρώπων της εποχής!

Η ΑΡΤΑ ΜΕ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΚΑΙ ΣΤΗ ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΤΗΣ ΣΑΛΑΜΙΝΑΣ


Στην αρχαιότητα ονομαζόταν Αμβρακία (Αμπρακία) και χτίστηκε τον 7ο αιώνα π.Χ. από τον Γόργο, γιό του τύραννου της Κορίνθου Κυψέλου. Στους Μυδικούς (Περσικούς) πολέμους οι Αμπρακιώτες διακρίθηκαν στέλνοντας στολίσκο 7 πλοιαρίων και 500 άνδρες στης Πλαταιές. Κατά τον Πελοποννησιακό πόλεμο η πόλη ήταν σύμμαχος των Σπαρτιατών. Επί Μακεδονικής κυριαρχίας η Αμβρακία δωρίθηκε από τον Αλέξανδρο (γιό του Κάσσανδρου) στον Πύρρο ο οποίος την κατέστησε πρωτεύουσα του βασιλείου των Μολοσσών. Το 171 π.Χ. κατελήφθη από τους Ρωμαίους και από τότε άρχισε η παρακμή της. Με την ίδρυση της Νικόπολης, πολλοί από τους κατοίκους εγκαταστάθηκαν εκεί. Φαίνεται να κατοικήθηκε πάλι μετά την επιδρομή των Γότθων (6ος αιώνας), για να γνωρίσει και νέα ακμή επί Μιχαήλ του Παφλαγόνος (1040 μ. Χ.) όταν οι Νικοπολίτες προσχώρησαν στους Βούλγαρους.
Μετά την Άλωση της Κωνσταντινουπόλεως από τους Φράγκους (1204) η Άρτα έγινε πρωτεύουσα του Δεσποτάτου της Ηπείρου που ίδρυσε ο Μιχαήλ Άγγελος Κομνηνός. Το 1449 κατελήφθη από τους Τούρκους. Πιθανότατα, πιο γνωστή να είναι η Άρτα από τον θρύλο του Γεφυριού της που «ολημερίς το χτίζανε, το βράδυ γκρεμιζόταν» και στέριωνε μόνον όταν «χτίστηκε» (θυσιάστηκε) στα θεμέλιά του η γυναίκα του πρωτομάστορα. Πρόκειται για οκτάτοξο λίθινο γεφύρι πάνω από τον ποταμό Άραχθο, τα θεμέλια του οποίου είναι Ρωμαϊκά. Χτίστηκε πάντως επί εποχής των Δεσποτών και ανακατασκευάστηκε επί Τουρκοκρατίας με έξοδα κάποιου Γιάννη Θειακογιάννη (17ος αιώνας).

ΠΡΕΒΕΖΑ: ΕΝΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΤΩΝ


Ως πιθανός χρόνος ίδρυσης της Πρέβεζας αναφέρεται περίπου το 1200 π.Χ.. Η ονομασία της στην αλβανική γλώσσα σημαίνει «πέρασμα» (από την Ήπειρο στην απέναντι Ακαρνανία με πλησιέστερο σημείο το Άκτιο)। Το 1495 κατακτήθηκε από τους Τούρκους και έκτοτε εναλλασσόταν στην κυριαρχία Τούρκων και Βενετών μέχρι το 1797 οπότε περιήλθε στην κατοχή των Γάλλων. Αλλά μετά τη μάχη της Νικοπόλεως μεταξύ Τούρκων και Γάλλων, η πόλη έπεσε οριστικά στα χέρια του Αλή πασά και έμεινε κάτω από τον Τουρκικό ζυγό μέχρι τους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912 – 1913.

ΠΑΡΓΑ: ΕΠΙΣΗΜΗ ΙΔΡΥΣΗ ΤΟ 1401


Η γραφικότατα αυτή γωνία της Ηπειρωτικής γης, φέρεται να έγινε οικισμός τον 12ο αιώνα μ.Χ., και αναφέρεται από τον Ιωάννη Κατακουζηνό μόλις το 1337. Η επίσημη ίδρυση της πόλης έγινε το 1401 όπως καταγράφεται σε βενετικό έγγραφο και χτίστηκε κοντά στον αρχικό του 12ου αιώνα.
Οι κάτοικοι της περιοχής έμειναν για αρκετά χρόνια κάτω από την κυριαρχία του Αλβανοσερβοβλάχου Μποκόη, ώσπου το 1342 την κατέλαβαν Βενετοί και την είχαν υπό την κατοχή τους έως το 1440। Το 1452 την κατέλαβαν οι Τούρκοι, για να την ξαναπάρουν οι Βενετοί το 1454 διατηρώντας την κυριαρχία τους έως την δεύτερη επίθεση των Τούρκων το 1701! Ακολούθησε η Γαλλική και στην συνέχεια η Αγγλική κατοχή. Το 1819 αγόρασε την Πάργα από τους Άγγλους ο Αλή πασάς έναντι του ποσού των 150.000 λιρών. Με συνθήκη όμως που υπεγράφη, οι κάτοικοι εκπατρίστηκαν και κατέφυγαν στα νησιά του Ιονίου με κυριότερο χώρο διαφυγής τους την Κέρκυρα.


ΘΕΣΠΡΩΤΙΑ: ΜΕ ΕΝΕΡΓΟ ΡΟΛΟ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΤΡΩΙΚΟ ΠΟΛΕΜΟ


Στο βορειοδυτικό αυτό μέρος της Ηπειρωτικής γης υπολογίζεται ότι έζησε από Παλαιολιθική και Νεολιθική εποχή (40.000 – 2.500 π.Χ.) ο τύπος ανθρώπου του Neanderthal και του Homo Sapiens.
Πελασγοί, Κάρες, Λέλεγες ήταν τα προελληνικά φύλλα και κατοίκησαν στην περιοχή, όπως άλλωστε και σ’ όλη την Ήπειρο, για να ακολουθήσουν μετά, κατά τη Μεσοελλαδική περίοδο, (1900 – 1600 π.Χ.), οι Θεσπρωτοί κατεβαίνοντας από τα βόρεια. Σ’ αυτούς οφείλεται και οι ονομασία Θεσπρωτία.
Από νωρίς οι Θεσπρωτοί εμφανίζονται ως υπολογίσιμο ναυτιλιακό έθνος, το οποίο λαμβάνει ενεργό μέρος στον Τρωικό Πόλεμο, αλλά και τους Περσικούς Πολέμους. Στην περιοχή της Παραμυθιάς υπάρχουν ερείπια Πελασγικών τειχών που αποδεικνύουν τη θέση της αρχαίας πόλης Ελλά όπου βασίλευε ο παππούς του Ομηρικού ήρωα Αχιλλέα! Η κάθοδος των Δωριέων (περί το 1100 π.Χ.) αναγκάζει και Θεσπρωτούς να μεταναστεύσουν. Με ηγέτη τον Θεσσαλό προς τη Θεσσαλία και τον Γραικό προς τη Βοιωτία. Γράες (= Γραικοί) αποίκησαν την Κύμη της Ιταλίας τον 8ο αιώνα. Ίσως αυτοί να «ήταν η αιτία» που οι Λατίνοι μας ονόμασαν Γραικούς – Graecia! Τα επόμενα χρόνια, στη γη της Θεσπρωτίας κατοικούν άποικοι Ηλείοι και Κορίνθιοι. Μέρος λαμβάνουν και κατά τον Πελοποννησιακό Πόλεμο. Μεγάλη ναυμαχία έλαβε χώρα στα Σύβοτα (433 π.Χ.) ανάμεσα στο συμμαχικό στόλο των Κορινθίων και του ενωμένου στόλου Κερκυραίων και Αθηναίων!
Πολιτιστικό και θρησκευτικό κέντρο των Θεσπρωτών αναδεικνύεται η Ελέα (κοντά στο χωριό Βέλιανη της Παραμυθιάς). Δεύτερη έδρα του Κοινού των Θεσπρωτών ήταν η πόλη Τιτάνη (σημερινή Γκούμανη).
Κατά τα μακεδονικά χρόνια και η Θεσπρωτία, όπως εξάλλου και όλη η Ήπειρος, προσδένεται στο άρμα των ισχυρών της εποχής, των Μακεδόνων. Αγωνίζεται στο πλευρό τους εναντίον των Ρωμαίων και μετά την ήττα του Περσέα στην Πύδνα (168 π।Χ.) γίνεται μέρος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Στα Βυζαντινά χρόνια ανήκει στο Ανατολικό Ρωμαϊκό κράτος, ωσότου δημιουργήθηκε το Δεσποτάτο της Ηπείρου. Το 1431 υποκύπτει στον Τουρκικό ζυγό και απελευθερώνεται με τους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912 – 1913.


ΠΥΡΡΟΣ: ΣΕ ΑΝΑΤΟΛΗ ΚΑΙ ΔΥΣΗ!


Βασιλιάς της Ηπείρου, από τους σημαντικότερους στρατηγούς της αρχαιότητας (318 – 272 π।Χ.). Σε ηλικία 15 ετών ανέβηκε στο θρόνο, έχοντας όμως επιτρόπους κάποιους συγγενείς του. Το 303 εκδιώχτηκε από τη χώρα του και κατέφυγε κοντά στον Δημήτριο τον Πολιορκητή με τον οποίο πολέμησε στη μάχη της Ιψού. Το 296 π.Χ. με την βοήθεια του πεθερού του βασιλιά της Αιγύπτου, Πτολεμαίου επανακτά τον θρόνο του στην Ήπειρο. Ενσωματώνει στο κράτος του την Αμβρακία, τη μέση Μακεδονία (έως τον ποταμό Αξιό), την Κέρκυρα. Πολεμώντας τον πρώην προστάτη του, Δημήτριο τον Πολιορκητή, γίνεται βασιλιάς και της Μακεδονίας! Το 286 όμως χάνει πολλές από τις κτήσεις του και επιστρέφει στο αρχικό του κράτος την Ήπειρο. Η ανησυχία του όμως τον οδηγεί τώρα να επεκτείνει το κράτος του προς τη Δύση. Ως σύμμαχος των Τυραντίνων, πολεμά τους Ρωμαίους (281), έχοντας μαζί του στρατό από 30.000 άνδρες και πολλούς ελέφαντες. Νικά τους Ρωμαίους (280), έχασε όμως το μεγαλύτερο μέρος του στρατού του, εξ’ ου και η φράση «Πύρρειος Νίκη»! Κλείνοντας ειρήνη με τους Ρωμαίους, περνά στη Σικελία για να πολεμήσει εναντίον των Καρχηδονίων. Ανακηρύχθηκε ηγεμόνας της Σικελιωτικής Ομοσπονδίας. Η απολυταρχική όμως συμπεριφορά του, δημιούργησε πολλές δυσαρέσκειες και αναγκάστηκε να φύγει. Ηττάται εν συνεχεία από τους Ρωμαίους και επιστρέφει στην Ήπειρο την οποία βρήκε σχεδόν διαλυμένη ως κράτος, Ήπειρο στην οποία είχε αφήσει ως κυβερνήτη τον γιό του Έλενο. Νέες προσπάθειες για «ανάσταση» του μεγάλου του κράτους. Ανακτά την Κέρκυρα και τη Μακεδονία… Σπεύδει προς την Πελοπόννησο, πολιορκεί τη Σπάρτη, χωρίς αποτέλεσμα, επιστρέφει προς το Άργος, του οποίου ο βασιλιάς Αρέας έλειπε στην Κρήτη. Κι εδώ όμως χωρίς αποτέλεσμα, αφού τον πρόλαβε ο Αντίγονος ο Γονατάς! Παρ’ όλα αυτά, επιτέθηκε στην πόλη κι άρχισε οδομαχίες. Κι ενώ ο στρατός του νικούσε, λέγεται ότι κάποια γυναίκα, του έριξε από το παράθυρό της μια κεραμίδα… Ο Πύρρος ζαλίστηκε, έπεσε από το άλογό του και τότε βρήκε την ευκαιρία ένας Μακεδόνας και τον σκότωσε!


ΙΩΑΝΝΙΝΑ: Η ΠΟΛΗ ΤΩΝ ΘΡΥΛΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΔΟΣΕΩΝ


Η πρώτη γραπτή μαρτυρία για την περιοχή επάνω στην οποία εδραιώθηκε ο αρχικός οικισμός των Ιωαννίνων, προέρχεται από τα γραπτά του Βυζαντινού συγγραφέα Προκοπίου. Εκεί γίνεται λόγος για έναν λόφο που ορθώνεται στα νερά της λίμνης, στο μέσον της οποίας είναι ένα νησί. Σ’ αυτόν τον βράχο ο Ιουστιανός κατά την τρίτη δεκαετία του 600 μ.Χ. έκτισε μια οχυρότατη πόλη με τείχος γύρω της και σ’ αυτήν την πόλη μετέφερε και συνώκισε τον πληθυσμό μιας άλλης, αρχαίας αυτής, που ήταν περιτριγυρισμένη από πολλά νερά, γι’ αυτό και ονομαζόταν Εύροια. Γι’ αυτή την Εύροια, οι γνώμες διίστανται. Άλλοι υποστηρίζουν ότι πρόκειται για παρακείμενη πόλη κι άλλοι για την Εύροια της Θεσπρωτίας. Ωστόσο σώζεται επίσης μια παράδοση στους Εβραίους των Ιωαννίνων, σύμφωνα με την οποία οι πρόγονοί τους είχαν καταφύγει κι εγκατασταθεί στα Ιωάννινα από τον καιρό ακόμα της αλώσεως της Ιερουσαλήμ και της καταστροφής (70 π.Χ.) του δεύτερου Ναού. Πάντως, η Ευροία είναι μάλλον απίθανο να ήταν αρχαιότερη του 168 π.Χ., έτος κατά το οποίο ο Ρωμαίος Ύπατος Αιμίλιος Παύλος κατέστρεψε εβδομήντα από τις πιο σημαίνουσες πόλεις της Ηπείρου, εξανδραποδίζοντας ταυτόχρονα και 150.000 Ηπειρώτες. Μόλις τον 7ο αιώνα πάντως πρωτοεμφανίζεται το όνομα «Ιωάννινα». Ο πληθυσμός της πρέπει να ήταν ανάμεικτος, από Χριστιανούς και Εβραίους αρχικά, για να συρρεύσουν στη συνέχεια και άλλοι. Κατά τον 10ο και 11ο αιώνα στην Ήπειρο σημειώνονται επιδρομές Βουλγάρων. Στις αρχές του 11ου αιώνα εμφανίζονται οι Ιταλονορμανδοί του Ροβέρτου Γυισκάρδου και του Βοημούνδου, «πρόδρομοι» των Σταυροφόρων. Το 1204 με την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους, ιδρύεται και το Δεσποτάτο της Ηπείρου με πρωτεύουσα τα Ιωάννινα. Στα μέσα του 13ου αιώνα εμφανίζονται στην ιστορία τα πρώτα Αλβανικά φύλλα που επρόκειτο να επιδράσουν στην ιστορία της Ηπείρου γενικότερα.
Το 1319 το Γιαννιώτικο Κάστρο συνάπτει συνθήκη συνθηκολόγησης με την Κεντρική Εξουσία του απελευθερωμένου πια Βυζαντίου. Από τις αρχές του 14ου αιώνα κυκλοφορούν στην Ήπειρο τα κατακτητικά Τουρκικά στίφη, καθώς και τα Αλβανικά φύλα. Οι Ιωαννίτες συνθηκολογούν πότε με τους μεν και πότε με τους δε, ανάλογα με τις περιστάσεις. Περί το 1388 ο Δεσπότης του Κάστρου Ιζάουλος μεταβαίνει στη Θεσσαλονίκη που την είχε ήδη κατακτήσει ο Βαγιαζήτ και ζητά απ’ αυτόν προστασία και «προσκυνώντας» τον, γίνεται υποτελής του. Τότε ήταν που πρωτοεγκαταστάθηκαν στα Ιωάννινα τουρκογενή στοιχεία. Μετά την πανωλεθρία των Τούρκων από τον Ταμερλάνο (1400), το Γιαννιώτικο Κάστρο έγινε πάλι αυτοκυρίαρχο, αλλά λίγο μετά καταλαμβάνεται από τους Αλβανούς. Εμφανίζεται όμως τώρα ο Δούκας της Κεφαλονιάς Κάρολος Τόκκος ο οποίος με τη συνεργασία των ντόπιων, αποδιώχνουν τους Αλβανούς. Νέες επιθέσεις των ανασυνταγμένων Τούρκων, αναγκάζουν τους Ιωαννίτες να συνθηκολογήσουν με τον Σινάν Πασά, επιτυγχάνοντας μια αυτοτέλεια.
Το 1611 ο Δεσπότης Διονύσιος, εκπροσωπώντας στη Βαλκανική την πολιτική των Ισπανών και του Πασά, ηγείται επαναστάσεως και επιτίθεται κατά των Ιωαννίνων. Ηττάται όμως, συλλαμβάνεται και γδέρνεται ζωντανός. Οι Χριστιανοί τότε διώκονται από το Κάστρο. Τον 18ο αιώνα ολόκληρη η Ήπειρος αντιμετωπίζει αναταραχές εξ αιτίας των συγκρούσεων των Αλβανών μπέηδων, η τοποθέτηση όμως του Αλή Πασά στα Ιωάννινα έφερε την ηρεμία στην περιοχή για αρκετά χρόνια.

3. ΤΟ ΒΟΡΕΙΟΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ


Ἀνωνύμου
Μὲ τὸν ὄ­ρο βο­ρει­ο­η­πει­ρω­τι­κὸ ζή­τη­μα ἐν­νο­οῦ­με τὸ ἐ­θνι­κὸ πρό­βλη­μα ποῦ δη­μι­ουρ­γή­θη­κε με­τὰ τὸ τέ­λος τῶν βαλ­κα­νι­κῶν πο­λέ­μων 1912-13 καὶ συγ­κε­κρι­μέ­να μὲ τὴ δι­ά­σκε­ψη τοῦ Λον­δί­νου (Σε­πτέμ­βρι­ος 1913) καὶ τὸ πρω­τό­κολ­λο τῆς Φλω­ρεν­τί­ας( Δε­κέμ­βρι­ος 1913) ἐ­πὶ τὴ βά­σει τῶν ὁ­ποί­ων ἀ­πο­σπά­στη­κε τὸ βό­ρει­ο τμῆ­μα τῆς Ἠ­πεί­ρου ἀ­πὸ τὸν ἑλ­λη­νι­κὸ κορ­μὸ καὶ προ­σαρ­τή­θη­κε  στὸ νε­ο­σύ­στα­το ἀλ­βα­νι­κὸ κρά­τος .
Ἐ­πρό­κει­το γιὰ μί­α πρά­ξη ἄ­δι­κη καὶ ἀ­πα­ρά­δε­κτη, ἀ­φοῦ ἡ Ἤ­πει­ρος ἱ­στο­ρι­κὰ καὶ γε­ω­γρα­φι­κὰ εἶ­ναι μί­α καὶ ἀ­δι­αί­ρε­τη. Γιὰ τὸν Ἀ­ρι­στο­τέ­λη εἶ­ναι «Ἑλ­λὰς ἢ ἀρ­χαί­α», γιὰ τὸν Κλαύ­δι­ο Πτο­λε­μαῖ­ο «Ἀρ­χέ­γο­νος Ἑλ­λὰς Ἤ­πει­ρος», γιὰ δὲ τὸν Προ­κό­πι­ο «Ἕλ­λη­νες εἰ­σίν, Ἠ­πει­ρῶ­ται κα­λού­με­νοι, ἄ­χρις Ἐ­πι­δά­μνου πό­λε­ως, ἥ­τις ἐ­πι­θα­λατ­τί­α οἰ­κεῖ­ται». Τὸν ἑλ­λη­νι­κὸ χα­ρα­κτή­ρα τῆς Βο­ρεί­ου Ἠ­πεί­ρου ἐ­πι­μαρ­τυ­ροῦν τό­σο τὰ ἀρ­χαῖ­α μνη­μεῖ­α καὶ εὑ­ρή­μα­τα τῶν ἀρ­χαί­ων πό­λε­ων (Ἐ­πι­δά­μνου, Ἀ­πολ­λω­νί­ας, Βου­θρω­τοῦ κ.τ.λ) ποὺ ἔ­φε­ρε σὲ φῶς ἡ ἀρ­χαι­ο­λο­γι­κὴ σκα­πά­νη, ὅ­σο καὶ τὰ το­πω­νύ­μι­α καὶ ἀν­θρω­πο­νύ­μι­α, τὰ ὁ­ποῖ­α κα­τὰ τὸν Georgien  εἶ­ναι πο­λὺ ἀρ­χαῖ­α καὶ μό­νο ἑλ­λη­νι­κῆς προ­ε­λεύ­σε­ως.
Ἡ Βό­ρει­ος Ἤ­πει­ρος ἀ­πε­λευ­θε­ρώ­θη­κε ἀ­πὸ τὸν Τουρ­κι­κὸ ζυ­γὸ τὸ 1913 μα­ζὶ μὲ τὴν ὑ­πό­λοι­πη Ἤ­πει­ρο. Μά­λι­στα δύ­ο πό­λεις  τῆς ἀ­πε­λευ­θε­ρώ­θη­καν νω­ρί­τε­ρα. Ἡ Χει­μά­ρα τὸ Νο­έμ­βρι­ο τοῦ 1912 καὶ ἡ Κο­ρυ­τσὰ τὸ Δε­κέμ­βρι­ο τοῦ ἴ­διου ἔ­τους . Δυ­στυ­χῶς ὅ­μως οἱ Με­γά­λες Δυ­νά­μεις τῆς ἐ­πο­χῆς αὐ­τῆς πα­ρα­σύρ­θη­καν ἀ­πὸ τὴν Ἰ­τα­λί­α καὶ Αὐ­στρο­ουγ­γα­ρί­α καὶ ἵ­δρυ­σαν τὸ ἀ­νύ­παρ­κτο μέ­χρι τό­τε ἀλ­βα­νι­κὸ κρά­τος, στὸ ὁ­ποῖ­ο προ­σαρ­τή­θη­κε μὲ τὸ πρω­τό­κολ­λο τῆς Φλω­ρεν­τί­ας (17 ΔΕΚ. 1913) ὁ­λό­κλη­ρη ἡ  Βό­ρει­ος Ἤ­πει­ρος.
Ἡ ἀ­πό­φα­ση αὐ­τὴ γνω­στο­ποι­ή­θη­κε στὴν ἑλ­λη­νι­κὴ κυ­βέρ­νη­ση στὶς 13 Φε­βρου­α­ρί­ου 1914. Στὴν ἴ­δια ἀ­πό­φα­ση πε­ρι­λαμ­βα­νό­ταν καὶ ἡ κα­τα­κύ­ρω­ση στὴν Ἑλ­λά­δα τῶν νή­σων τοῦ Αἰ­γαί­ου (πλὴν Ἴμ­βρου καὶ Τε­νέ­δου)  μὲ τὴν προ­ϋ­πό­θε­ση νὰ ἀ­πο­χω­ρή­σουν τὰ ἑλ­λη­νι­κὰ στρα­τεύ­μα­τα ἀ­πὸ τὴ Βό­ρει­ο Ἤ­πει­ρο. Ἡ ἑλ­λη­νι­κὴ κυ­βέρ­νη­ση ἀ­ναγ­κά­στη­κε ἐκ τῶν πραγ­μά­των νὰ ἀ­πο­δε­χτεῖ τοὺς ὅ­ρους τοῦ πρω­το­κόλ­λου τῆς Φλω­ρεν­τί­ας.
Οἱ κά­τοι­κοι ὅ­μως τῆς Βο­ρεί­ου Ἠ­πεί­ρου πο­τὲ δὲν ἀ­πο­δέ­χτη­καν τὸ ἐ­παί­σχυν­το αὐ­τὸ πρω­τό­κολ­λο. Ἔ­τσι στὶς 17 Φε­βρου­α­ρί­ου 1914 οἱ Μη­τρο­πο­λί­τες Δρυ­ϊ­νου­πό­λε­ως Βα­σί­λει­ος καὶ Βελ­λᾶς καὶ Κο­νί­τσης Σπυ­ρί­δων συγ­κά­λε­σαν στὸ Ἀρ­γυ­ρο­κά­στρο πα­νη­πει­ρω­τι­κὴ συ­νέ­λευ­ση καὶ ἀ­να­κή­ρυ­ξαν τὴν αὐ­το­νο­μί­α τῆς Βο­ρεί­ου Ἠ­πεί­ρου. Τό­τε σχη­μα­τί­στη­κε ἡ πρώ­τη κυ­βέρ­νη­ση μὲ πρω­θυ­πουρ­γὸ τὸ Γε­ώρ­γι­ο Χρη­στά­κη Ζω­γρά­φο καὶ μέ­λη τοὺς Μη­τρο­πο­λί­τες Δρυ­ϊ­νου­πό­λε­ως Βα­σί­λει­ο, Βελ­λᾶς καὶ Κο­νί­τσης Σπυ­ρί­δω­να καὶ Κο­ρυ­τσᾶς Γερ­μα­νό. Ταυ­τό­χρο­να σχη­μα­τί­στη­καν << Ἱ­ε­ροὶ Λό­χοι>>. Ἦ­ταν τό­σο ζων­τα­νὸ τὸ ἀ­γω­νι­στι­κὸ φρό­νη­μα τῶν βο­ρει­ο­η­πει­ρω­τῶν, ὥ­στε σὲ τρεῖς μῆ­νες οἱ ἀλ­βα­νι­κὲς δυ­νά­μεις νι­κή­θη­καν κα­τὰ κρά­τος καὶ ἀ­πο­μα­κρύν­θη­καν ἀ­πὸ τὰ ἑλ­λη­νι­κὰ ἐ­δά­φη τῆς Βο­ρεί­ου Ἠ­πεί­ρου. Στὶς 17 Μα­ΐ­ου 1914 ὑ­πο­γρά­φε­ται τὸ πρω­τό­κολ­λο τῆς Κέρ­κυ­ρας μὲ τὸ ὁ­ποῖ­ο ἀ­να­γνω­ρί­στη­κε ἡ ἑλ­λη­νι­κό­τη­τα καὶ ἡ αὐ­το­νο­μί­α τῆς Βο­ρεί­ου Ἠ­πεί­ρου καὶ πα­ρα­χω­ροῦν­ται στοὺς βο­ρει­ο­η­πει­ρῶ­τες συγ­κε­κρι­μέ­να δι­οι­κη­τι­κά, θρη­σκευ­τι­κὰ καὶ ἐκ­παι­δευ­τι­κὰ δι­και­ώ­μα­τα, ἐ­λευ­θε­ρί­α γλώσ­σας καὶ ἄλ­λες με­τα­βα­τι­κῆς φύ­σε­ως ρυθ­μί­σεις. Πρό­κει­ται γιὰ  ἕ­να πρω­το­πο­ρι­α­κὸ γιὰ τὴν ἐ­πο­χὴ του κεί­με­νο στὸν το­μέ­α τῶν συλ­λο­γι­κῶν δι­και­ω­μά­των. Τὸ πρω­τό­κολ­λο τῆς Κέρ­κυ­ρας ἀ­να­γνώ­ρι­ζε τὸν ἑλ­λη­νι­κὸ χα­ρα­κτή­ρα τῶν νο­μῶν Κο­ρυ­τσᾶς, Ἀρ­γυ­ρο­κά­στρου καὶ τῆς ἐ­παρ­χί­ας τῆς Χι­μά­ρας καὶ ἐ­ξα­σφά­λι­σε ἐν­τός του ἀλ­βα­νι­κοῦ κρά­τους χω­ρι­στὴ δι­οί­κη­ση καὶ τὸ δι­καί­ω­μα δι­α­τη­ρή­σε­ως τῆς ἐ­θνι­κῆς συ­νει­δή­σε­ως τοῦ πλη­θυ­σμοῦ, τῆς ἑλ­λη­νι­κῆς γλώσ­σας καὶ τοῦ ἑλ­λη­νι­κοῦ πο­λι­τι­σμοῦ. Τὸ κεί­με­νο αὐ­τὸ εἶ­χε μί­α ἀ­νυ­πο­λό­γι­στη ἄ­πο­ψη δυ­να­τό­τη­τας ἐ­φαρ­μο­γῆς του, για­τί ἡ ὑ­πο­γρα­φὴ του συν­δέ­θη­κε μὲ τὴν ἴ­δια τὴ δη­μι­ουρ­γί­α τοῦ ἀ­νύ­παρ­κτου ὡς τό­τε ἀλ­βα­νι­κοῦ κρά­τους. Τὴν 1η Ἰ­ου­λί­ου 1914 οἱ πρε­σβευ­τὲς τῶν ἔ­ξι Δυ­νά­με­ων στὴν Ἀ­θή­να ἀ­να­κοί­νω­σαν στὸν Ἕλ­λη­να Ὑ­πουρ­γὸ τῶν Ἐ­ξω­τε­ρι­κῶν ὅ­τι οἱ κυ­βερ­νή­σεις τοὺς ἐ­νέ­κρι­ναν αὐ­τὴ τὴ συμ­φω­νί­α.
Τὸν Ὀ­κτώ­βρι­ο τοῦ 1914 οἱ δυ­νά­μεις ἐγ­κάρ­δι­ας συν­νε­νο­ή­σε­ως μὲ τὴν ἀ­νο­χὴ τῆς Ἰ­τα­λί­ας ἔ­δω­σαν ἐν­το­λὴ στὴν Ἑλ­λά­δα νὰ ἀ­να­κα­τα­λά­βει καὶ στρα­τι­ω­τι­κὰ τὴ Βό­ρει­ο Ἤ­πει­ρο. Αὐ­τὸ ἔ­γι­νε γιὰ δύ­ο λό­γους: πρῶ­τον γιὰ τὴν ἐ­κεῖ ἐ­πι­βο­λὴ τῆς τά­ξε­ως καὶ δεύ­τε­ρον γιὰ νὰ ἔ­χουν τὴν Ἑλ­λά­δα μὲ τὸ μέ­ρος τους στὸν πό­λε­μο. Ἔ­τσι τὸν Ὀ­κτώ­βρι­ο τοῦ 1914 τὰ ἑλ­λη­νι­κὰ στρα­τεύ­μα­τα ἐ­πα­νῆλ­θαν στὴ Βό­ρει­ο Ἤ­πει­ρο καὶ ἔ­μει­ναν ἐ­κεῖ μέ­χρι τὸ κα­λο­καί­ρι τοῦ 1916. Δυ­στυ­χῶς ὅ­μως οἱ δι­αρ­κεῖς πα­ρεμ­βά­σεις τῆς Ἰ­τα­λί­ας καὶ ὁ δι­χα­σμὸς τοῦ Ἔ­θνους συ­νέ­βαλ­λαν στὸ νὰ πα­ρα­δο­θεῖ καὶ πά­λιν ἡ Βό­ρει­ος Ἤ­πει­ρος  στὴν Ἀλ­βα­νί­α μὲ τὴν πρε­σβευ­τι­κὴ δι­ά­σκε­ψη τῶν Πα­ρι­σί­ων (9 Νο­εμ­βρί­ου 1921), ποὺ ἐ­πέ­βα­λε τὸ με­θο­ρι­α­κὸ κα­θε­στὼς τοῦ πρω­το­κόλ­λου τῆς Φλω­ρεν­τί­ας (1913). Τὴν ἀ­πό­φα­ση αὐ­τὴ ἐ­πι­κύ­ρω­σε καὶ δεύ­τε­ρο πρω­τό­κολ­λο ποὺ ὑ­πο­γρά­φτη­κε με­τα­ξὺ τῶν ἐν­δι­α­φε­ρο­μέ­νων χω­ρῶν τὸ 1926 πά­λι στὴ Φλω­ρεν­τί­α. Μὲ τὸ πρω­τό­κολ­λο αὐ­τό, πα­ρό­λες τὶς ἐ­πι­φυ­λά­ξεις τῆς Ἑλ­λά­δος καὶ Ἀλ­βα­νί­ας, ποὺ εἶ­χε θε­σπι­στεῖ τὸ 1913. Οἱ συ­νε­χεῖς ἀ­θε­τή­σεις ἀ­πὸ τὴν πλευ­ρὰ τῆς Ἀλ­βα­νί­ας τῶν συμ­φω­νι­ῶν τοῦ πρω­το­κόλ­λου τῆς Κέρ­κυ­ρας ἀ­νάγ­κα­σαν τὴν Ἑλ­λά­δα νὰ προ­σφύ­γει στὸ Δι­ε­θνὲς Δι­κα­στή­ρι­ο τῆς Χά­γης, τὸ ὁ­ποῖ­ο κα­τα­δί­κα­σε τὴν ἀλ­βα­νι­κὴ τα­κτι­κὴ τὸν Ἀ­πρί­λι­ο τοῦ 1933. Αὐ­τὸ εἶ­χε  ὡς συ­νέ­πει­α νὰ ἀ­ναγ­κα­σθεῖ ἡ ἀλ­βα­νι­κὴ κυ­βέρ­νη­ση νὰ συμ­μορ­φω­θεῖ μὲ τὴν ἀ­πό­φα­ση αὐ­τή. Γε­νι­κὰ ἡ ἐ­θνι­κὴ συμ­φο­ρὰ τοῦ 1922 ἀ­πορ­ρό­φη­σε ἐξ ὁ­λο­κλή­ρου τὸ ἐν­δι­α­φέ­ρον τῆς ἑλ­λη­νι­κῆς κυ­βερ­νή­σε­ως μὲ ἀ­πο­τέ­λε­σμα νὰ δη­μι­ουρ­γη­θοῦν στὴ Βό­ρει­ο Ἤ­πει­ρο τέ­τοιες κα­τα­στά­σεις, ποὺ κά­θε ἄλ­λο πα­ρὰ εὐ­νο­οῦ­σαν τὴν ἐν­σω­μά­τω­ση τοῦ τμή­μα­τος  αὐ­τοῦ στὸ ἑλ­λη­νι­κὸ κρά­τος.
Τὸ 1940 ὁ ἑλ­λη­νι­κὸς στρα­τός, με­τὰ τὴν ἀ­πό­κρου­ση τῆς ἰ­τα­λι­κῆς ἐ­πι­θέ­σε­ως, ἀ­να­κα­τέ­λα­βε τὴ Βό­ρει­ο Ἤ­πει­ρο , τὴν ὁ­ποί­α ἀ­πε­λευ­θέ­ρω­σε γιὰ Τρί­τη φο­ρά. Δυ­στυ­χῶς ὅ­μως τὸ μαρ­τυ­ρι­κὸ αὐ­τὸ τμῆ­μα ἀ­τύ­χη­σε καὶ αὐ­τὴ τὴ φο­ρά. Ἀρ­νη­τι­κὴ στά­ση στὴν ἀ­πε­λευ­θέ­ρω­ση τῆς Βο­ρεί­ου Ἠ­πεί­ρου κρά­τη­σε τὸ Κ.Κ.Ε, τὸ ὁ­ποῖ­ο μὲ τὸ στό­μα τοῦ Νί­κου Ζα­χα­ρι­ά­δη χα­ρα­κτή­ρι­σε τὴν προ­έ­λα­ση τοῦ ἑλ­λη­νι­κοῦ στρα­τοῦ πρὸς τὴ Βό­ρει­ο Ἤ­πει­ρο ὡς κα­τα­κτη­τι­κὸ πό­λε­μο καὶ ζη­τοῦ­σε νὰ ἀ­πει­θαρ­χή­σουν οἱ στρα­τι­ῶ­τες στὶς κυ­βερ­νη­τι­κὲς  ἐν­το­λές. Αὐ­τὴ ἡ στά­ση τοῦ Κ.Κ.Ἐ ὑ­πῆρ­ξε τὸ praeludio τῆς με­τέ­πει­τα προ­δο­τι­κῆς στά­σε­ως τῆς ἀ­ρι­στε­ρᾶς στὸ ἐ­θνι­κὸ αὐ­τὸ θέ­μα.
Ὁ ἑλ­λη­νι­κὸς στρα­τὸς ἀ­πε­χώ­ρη­σε ἀ­πὸ τὴ Βό­ρει­ο Ἤ­πει­ρο, ὕ­στε­ρα ἀ­πὸ τὴν πλευ­ρο­κό­πη­ση τῆς στρα­τιᾶς τῆς Ἠ­πεί­ρου ἀ­πὸ τὶς γερ­μα­νι­κὲς με­ραρ­χί­ες.
Τὸν Ἰ­ού­λι­ο 1942 ἱ­δρύ­θη­κε ἡ ὀρ­γά­νω­ση τῶν βο­ρει­ο­η­πει­ρω­τῶν Μέ­τω­πο Ἀ­πε­λευ­θε­ρώ­σε­ως Βο­ρεί­ου Ἠ­πεί­ρου (  Μ.Α.Β.Η), ἡ ὁ­ποί­α ἀ­πέ­βλε­πε στὴν ἀ­να­θέρ­μαν­ση τῆς πα­τρι­ω­τι­κῆς  κι­νή­σε­ως τῶν βο­ρει­ο­η­πει­ρω­τῶν καὶ τὴν ἐν­σω­μά­τω­σή τους στὸν ἑλ­λη­νι­κὸ κορ­μὸ. Τὸ κί­νη­μα αὐ­τὸ ἐμ­πο­δί­στη­κε τό­σο ἀ­πὸ τοὺς Ἰ­τα­λοὺς καὶ Ἀλ­βα­νούς, ὅ­σο καὶ ἀ­πὸ τὸ ἑ­νι­αῖ­ο μέ­τω­πο τῶν βαλ­κα­νι­κῶν κομ­μου­νι­στι­κῶν ὀρ­γα­νώ­σε­ων. Τε­λι­κὰ δι­α­λύ­θη­κε ἀ­πὸ τὰ πλήγ­μα­τα τῶν κομ­μου­νι­στι­κῶν ὁ­μά­δων τοῦ Ἐμ­βὲρ Χό­τζα σὲ συ­νερ­γα­σί­α μὲ τοὺς Ἕλ­λη­νες ὁ­μο­ϊ­δε­ά­τες του.
Με­τὰ τὴ λή­ξη τοῦ ΄Β Παγ­κο­σμί­ου πο­λέ­μου τὰ σύ­νο­ρά της Ἀλ­βα­νί­ας τέ­θη­καν ὑ­πὸ δι­ε­θνῆ  ἀ­να­θε­ώ­ρη­ση, ὕ­στε­ρα ἀ­πὸ αἴ­τη­ση τῆς ἑλ­λη­νι­κῆς κυ­βερ­νή­σε­ως. Μὲ τὸ θέ­μα αὐ­τὸ ἀ­σχο­λή­θη­κε ἡ δι­ά­σκε­ψη τῶν 21 ἐ­θνῶν ποὺ ἔ­γι­νε στὸ Πα­ρί­σι. Στὴ συ­νε­δρί­α τῆς 30 Αὐ­γού­στου 1946 ἔ­γι­ναν ὀ­ξύ­τα­τες συ­ζη­τή­σεις λό­γω ἀν­τι­δρά­σε­ως τοῦ Σο­βι­ε­τι­κοῦ Ὑ­πουρ­γοῦ τῶν Ἐ­ξω­τε­ρι­κῶν Μο­λό­τωφ,ὁ ὁ­ποῖ­ος πέ­τυ­χε τε­λι­κὰ τὴν πα­ρα­πομ­πὴ τοῦ ζη­τή­μα­τος στὸ συμ­βού­λι­ο τῶν τεσ­σά­ρων ὑ­πουρ­γῶν Ἐ­ξω­τε­ρι­κῶν τῶν Με­γά­λων Δυ­νά­με­ων. Στὴ δι­ά­σκε­ψη τῶν τεσ­σά­ρων Ὑ­πουρ­γῶν τῶν Ἐ­ξω­τε­ρι­κῶν στὴ Νέ­α Ὑ­όρ­κη συμ­φω­νή­θη­κε ὅ­τι ἡ ἀ­πό­φα­ση γιὰ τὴ  Βό­ρει­ο Ἤ­πει­ρο θὰ λη­φθεῖ με­τὰ τὴν ὑ­πο­γρα­φὴ τῆς συν­θή­κης εἰ­ρή­νης μὲ τὴν Αὐ­στρί­α καὶ Γερ­μα­νί­α. Ἡ συν­θή­κη εἰ­ρή­νης μὲ τὴ Γερ­μα­νί­α ὑ­πο­γρά­φτη­κε στὴ Μό­σχα στὶς 15 Μα­ΐ­ου 1955. Ἡ συν­θή­κη εἰ­ρή­νης μὲ τὴ Γερ­μα­νί­α ὑ­πο­γρά­φτη­κε στὴ Μό­σχα στὶς 12 Σε­πτεμ­βρί­ου 1990, γε­γο­νὸς ποὺ ὁ­δή­γη­σε στὴν ἕ­νω­ση τῶν δύ­ο Γερ­μα­νι­ῶν. Ὑ­πο­λεί­πε­ται ἀ­κό­μη τὸ   βο­ρει­ο­η­πει­ρω­τι­κό. Δυ­στυ­χῶς οἱ ἑλ­λη­νι­κὲς κυ­βερ­νή­σεις τῶν τε­λευ­ταί­ων ἐ­τῶν, ἐ­πι­κα­λού­με­νες τὴν τε­λι­κὴ πρά­ξη τοῦ Ἐλ­σίν­κι πε­ρὶ τοῦ ἀ­πα­ρα­βί­α­στου τῶν συ­νό­ρων, πά­γω­σαν τὸ βο­ρει­ο­η­πει­ρω­τι­κὸ ζή­τη­μα ὅ­σον ἀ­φο­ρᾶ τὸ ἐ­δα­φι­κό του μέ­ρος.
Ὅ­πως ὅ­μως πα­ρα­τη­ρεῖ ὁ κα­θη­γη­τὴς τοῦ Πα­νε­πι­στη­μί­ου κ. Νίκ. Ἀν­τω­νό­που­λο­ς ‘ …αἳ ἐ­δα­φι­καὶ δι­εκ­δι­κή­σεις ἐ­πὶ τῆς Βο­ρεί­ου Ἠ­πεί­ρου δὲν ἀν­τί­κειν­ται εἰς τὴν τε­λι­κὴν πρά­ξιν τοῦ Ἐλ­σίν­κι τῆς 1.8.1975, δι­ό­τι αὐ­τὴ ἀ­πα­γο­ρεύ­ει τὴν βι­αί­αν  κα­τά­λη­ψιν  ἐ­δα­φῶν καὶ ὄ­χι τὴν ρύθ­μι­σιν ἐκ­κρε­μο­τή­των βά­σει συν­θη­κῶν. Ἀ­πὸ τὴν τε­λι­κὴν πρᾶ­ξιν τοῦ Ἐλ­σίν­κι τῆς 1.8.1985 ἐ­πι­τρέ­πε­ται ἡ με­τα­βο­λὴ τῶν συ­νό­ρων δι’ εἰ­ρη­νι­κῶν μέ­σων καὶ κα­τό­πιν συμ­φω­νί­ας, συμ­φώ­νως πρὸς  τὸ δι­ε­θνὲς δί­και­ον …’. Τὴν  τε­λι­κὴ πρά­ξη τοῦ Ἐλ­σίν­κι  δὲν δι­και­οῦ­ται νὰ τὴν ἐ­πι­κα­λεῖ­ται ἡ Ἀλ­βα­νί­α , ἀ­φοῦ ἡ ἴ­δια δὲν τὴν ὑ­πέ­γρα­ψε, ἂν καὶ τὴν ὑ­πέ­γρα­ψαν τὰ ὑ­πό­λοι­πα κρά­τη τοῦ ἀ­να­το­λι­κοῦ συ­να­σπι­σμοῦ.
Τὸ 1987 ἔ­γι­νε ἡ ἄρ­ση τῆς ἐμ­πο­λέ­μου κα­τα­στά­σε­ως με­τα­ξὺ Ἑλ­λά­δος καὶ Ἀλ­βα­νί­ας.
Ἡ ἐ­νέρ­γει­α αὐ­τὴ ὑ­πῆρ­ξε μο­νο­με­ρής, ἀ­φοῦ δὲν ὑ­πο­γρά­φτη­κε συν­θή­κη εἰ­ρή­νης, ποὺ νὰ δι­α­σφα­λί­ζει τὰ ἐ­θνι­κὰ δί­και­α καὶ τὰ ἀν­θρώ­πι­να δι­και­ώ­μα­τα τῶν βο­ρει­ο­η­πει­ρω­τῶν. Στὴν προ­κει­μέ­νη πε­ρί­πτω­ση πα­ρα­βι­ά­στη­κε βα­σι­κὴ ἀρ­χὴ τοῦ δι­ε­θνοῦς δι­καί­ου, ποὺ προ­βλέ­πει ὅ­τι ἡ ἐμ­πό­λε­μη κα­τά­στα­ση με­τα­ξὺ δύ­ο ἐμ­πό­λε­μων  κρα­τῶν τερ­μα­τί­ζε­ται μὲ συν­θή­κη εἰ­ρή­νης, ἡ ὁ­ποί­α ρυθ­μί­ζει ὅ­λες τὶς ἐκ­κρε­μό­τη­τες με­τα­ξὺ τῶν δύ­ο ἀν­τι­πά­λων κρα­τῶν. Ἡ ἐ­νέρ­γει­α αὐ­τὴ φα­νε­ρώ­νει τὸ μει­ω­μέ­νο ἐν­δι­α­φέ­ρον τοῦ ἐ­πι­σή­μου κρά­τους στὸ ἐ­θνι­κὸ αὐ­τὸ θέ­μα. Πα­ράλ­λη­λα ἐ­πι­βρά­βευ­ε τὴν Ἀλ­βα­νί­α γιὰ τὴ στά­ση της σὲ βά­ρος τῆς Ἑλ­λά­δος καὶ ἰ­δί­ως τῶν Βο­ρει­ο­η­πει­ρω­τῶν, ἀ­φοῦ ἡ προ­στα­σί­α μό­νον τῶν ἀν­θρω­πί­νων δι­και­ω­μά­των ὄ­χι ὅ­μως καὶ τῶν μει­ο­νο­τι­κῶν τους ἐ­πα­φί­ε­το ὄ­χι στὴν ἰ­σχὺ τοῦ δι­ε­θνοῦς δι­καί­ου, ἀλ­λὰ στὴν κα­λὴ θέ­λη­ση τῶν Ἀλ­βα­νῶν δι­κτα­τό­ρων. Πρω­το­φα­νὴς  πράγ­μα­τι πο­λι­τι­κὴ τα­κτι­κὴ στὰ δε­δο­μέ­να τῶν δι­ε­θνῶν σχέ­σε­ων.
Τὸ 1991 ὑ­πῆρ­ξε, ἀ­ναμ­φι­σβή­τη­τα, μί­α χρο­νιὰ- σταθ­μὸς γιὰ τὴ νε­ό­τε­ρη ἱ­στο­ρί­α της, κα­θὼς ἡ πτώ­ση τοῦ κομ­μου­νι­στοῦ κα­θε­στῶ­τος  ση­μα­το­δό­τη­σε τὴν εἴ­σο­δο τῆς χώ­ρας σὲ μί­α μα­κρὰ δι­α­δι­κα­σί­α ἐκ­δη­μο­κρα­τι­σμοῦ καὶ ἐν­σω­μά­τω­σης στὴ δι­ε­θνῆ κοι­νό­τη­τα.
Στὶς 31 Μαρ­τί­ου δι­ε­ξή­χθη­σαν οἱ πρῶ­τες πο­λυ­κομ­μα­τι­κὲς ἐ­κλο­γὲς με­τὰ ἀ­πὸ τέσ­σε­ρις
Καὶ πλέ­ον δε­κα­ε­τί­ες, ἐ­νῷ ταυ­τό­χρο­να ξε­κί­νη­σε καὶ ἡ προ­σπά­θει­α ἐ­πα­να­σύν­δε­σης τῆς χώ­ρας μὲ τοὺς δι­ε­θνεῖς ὀρ­γα­νι­σμούς.
Τὸ ἑλ­λη­νι­κὸ στοι­χεῖ­ο ἔ­σπευ­σε νὰ ἐ­πω­φε­λη­θεῖ ἀ­πὸ τὶς πο­λι­τι­κὲς ἐ­ξε­λί­ξεις ἱ­δρύ­ον­τας τὴ Δη­μο­κρα­τι­κὴ Ἕ­νω­ση τῆς Ἐ­θνι­κῆς Ἑλ­λη­νι­κῆς Μει­ο­νό­τη­τας Ὁ­μό­νοι­α, στὶς 11 Ἰ­α­νου­α­ρί­ου 1991. Ὡς ἐκ­πρό­σω­πος τῆς μει­ο­νό­τη­τας, ἡ Ὁ­μό­νοι­α ἔ­λα­βε μέ­ρος στὶς ἐ­κλο­γὲς τῆς 31ης Μαρ­τί­ου, ἐ­ξέ­λε­ξε πέν­τε βου­λευ­τὲς καὶ ἀ­να­δεί­χθη­κε τρί­τη δύ­να­μη στὸ ἀλ­βα­νι­κὸ Κοι­νο­βού­λι­ο.
Δυ­στυ­χῶς ἡ ἀλ­βα­νι­κὴ κυ­βέρ­νη­ση δὲν εἶ­χε τὴν ἱ­κα­νό­τη­τα, ἢ ἀ­κό­μη καὶ τὴ θέ­λη­ση, νὰ ξε­πε­ρά­σει τὶς ἀγ­κυ­λώ­σεις τοῦ πα­ρελ­θόν­τος. Στὰ πλαί­σι­α αὐ­τὰ πρέ­πει νὰ ἐν­τα­χθεῖ ἡ ἀ­πό­φα­ση τῆς 27ης Ἰ­ου­νί­ου 1991, μὲ τὴν ὁ­ποί­α ἀ­πα­γο­ρευ­ό­ταν ἡ συμ­με­το­χὴ στὶς ἐ­κλο­γὲς κομ­μά­των ἢ ὀρ­γα­νώ­σε­ων συγ­κρο­τη­μέ­νων σὲ ἐ­θνι­κὴ ἢ θρη­σκευ­τι­κὴ βά­ση.
Ἡ ἀ­πό­φα­ση αὐ­τὴ πυ­ρο­δό­τη­σε ἕ­να κλί­μα ἔν­τα­σης με­τα­ξὺ Ἑλ­λά­δας καὶ Ἀλ­βα­νί­ας, ποὺ ὀ­ξύν­θη­κε ἰ­δι­αί­τε­ρα στὶς πα­ρα­μο­νὲς τῶν ἐ­κλο­γῶν τῆς 22ας Μαρ­τί­ου 1992. Στὶς ἐ­κλο­γὲς αὐ­τὲς ἡ ἑλ­λη­νι­κὴ μει­ο­νό­τη­τα ἐκ­προ­σω­πή­θη­κε ἀ­πὸ τὴν Ἕ­νω­ση τῶν Ἀν­θρω­πί­νων Δι­και­ω­μά­των, ἡ ὁ­ποί­α ἐ­ξέ­λε­ξε δύ­ο βου­λευ­τές.
Ἦ­ταν πλέ­ον φα­νε­ρὸ ὅ­τι ἡ κα­χυ­πο­ψί­α ποὺ χα­ρα­κτή­ρι­ζε τὶς ἑλ­λη­νο­αλ­βα­νι­κὲς σχέ­σεις δὲν προ­οι­ω­νι­ζό­ταν ὁ­μα­λὲς ἐ­ξε­λί­ξεις  γιὰ τὸ μέλ­λον. Πράγ­μα­τι, ἡ ἤ­δη τε­τα­μέ­νη κα­τά­στα­ση ἔ­φθα­σε σὲ ὁ­ρι­α­κὸ ση­μεῖ­ο, ὅ­ταν στὶς 25 Ἰ­ου­νί­ου 1993 ἡ ἀλ­βα­νι­κὴ κυ­βέρ­νη­ση προ­χώ­ρη­σε σὲ ἀ­πέ­λα­ση ἀ­πὸ τὸ Ἀρ­γυ­ρο­κά­στρο τοῦ ἀρ­χι­μαν­δρί­τη Χρυ­σο­στό­μου Μα­ϋ­δώ­νη μὲ τὴν κα­τη­γο­ρί­α ἀν­τι­αλ­βα­νι­κῶν ἐ­νερ­γει­ῶν, μί­α κί­νη­ση ποὺ προ­κά­λε­σε βί­αι­α ἐ­πει­σό­δι­α με­τα­ξὺ τῶν Ἑλ­λή­νων μει­ο­νο­τι­κῶν καὶ τῶν ἀλ­βα­νι­κῶν ἀρ­χῶν καὶ ἀ­νάγ­κα­σε τὴν ἑλ­λη­νι­κὴ κυ­βέρ­νη­ση νὰ ἀ­παν­τή­σει μὲ σα­ρω­τι­κὲς συλ­λή­ψεις καὶ ἀ­πε­λά­σεις Ἀλ­βα­νῶν λα­θρο­με­τα­να­στῶν. Καὶ οἱ δύ­ο ἐ­νέρ­γει­ες , ὡ­στό­σο, προ­κά­λε­σαν τὴ δι­ε­θνῆ ἀ­πο­δο­κι­μα­σί­α, μὲ ἀ­πο­τέ­λε­σμα οἱ δύ­ο κυ­βερ­νή­σεις νὰ ρί­ξουν τοὺς τό­νους τῆς ἀν­τι­πα­ρά­θε­σης καὶ νὰ κα­τα­βά­λουν κά­ποιες προ­σπά­θει­ες συ­νεν­νό­η­σης. Ἡ ἐμ­φα­νὴς στρο­φὴ ποὺ ση­μει­ώ­θη­κε στὴ στά­ση τῶν δύ­ο χω­ρῶν σφρα­γί­στη­κε μὲ τὴν ἐ­πί­σκε­ψη τοῦ Ἕλ­λη­να ὑ­πουρ­γοῦ Ἐ­ξω­τε­ρι­κῶν στὰ Τί­ρα­να, τὸν Νο­έμ­βρι­ο 1993. Δυ­στυ­χῶς, τὸ εὐ­νο­ϊ­κὸ κλί­μα ποὺ εἶ­χε δη­μι­ουρ­γη­θεῖ δὲν ἔ­μελ­λε νὰ κρα­τή­σει πο­λύ, κα­θὼς λί­γους μό­λις μῆ­νες ἀρ­γό­τε­ρα ξέ­σπα­σε ἡ σο­βα­ρό­τε­ρη κρί­ση ποὺ ἔ­χει κα­τα­γρα­φεῖ στὶς σχέ­σεις με­τα­ξὺ τῶν δύ­ο χω­ρῶν κα­τὰ τὴ με­τα­πο­λε­μι­κὴ πε­ρί­ο­δο.
Τὴν 10η Ἀ­πρι­λί­ου 1994 ση­μει­ώ­θη­κε αἱ­μα­τη­ρὸ ἐ­πει­σό­δι­ο ἀ­πὸ τὸ ἀλ­βα­νι­κὸ συ­νο­ρι­α­κὸ φυ­λά­κι­ο τῆς Ἐ­πι­σκο­πῆς. Ἡ ἀλ­βα­νι­κὴ ἀν­τί­δρα­ση ἦ­ταν ἄ­με­ση: κα­τη­γό­ρη­σε τὴν ἑλ­λη­νι­κὴ πλευ­ρὰ ὡς ὑ­πεύ­θυ­νη γιὰ τὸ ἐ­πει­σό­δι­ο καὶ προ­χώ­ρη­σε σὲ μα­ζι­κὲς συλ­λή­ψεις καὶ ἀ­να­κρί­σεις Ἑλ­λή­νων μει­ο­νο­τι­κῶν ποὺ θε­ω­ρή­θη­καν ὡς ὕ­πο­πτοι. Λί­γες μέ­ρες ἀρ­γό­τε­ρα φυ­λά­κι­σε ἔ­ξι ἀ­πὸ τὰ ἡ­γε­τι­κὰ στε­λέ­χη τῆς Ὁ­μό­νοι­ας, πα­ρα­πέμ­πτον­τάς τους σὲ δί­κη μὲ τὴν κα­τη­γο­ρί­α τῆς ἔ­σχα­της προ­δο­σί­ας.
Ἡ ἑλ­λη­νι­κὴ ἡ­γε­σί­α τή­ρη­σε σκλη­ρὴ στά­ση ἀ­πέ­ναν­τι στὴν ἀλ­βα­νι­κὴ ἀ­δι­αλ­λα­ξί­α, δι­α­κό­πτον­τας ἤ­δη ἀ­πὸ τὴ στιγ­μὴ τῆς σύλ­λη­ψης τῶν ἔ­ξι στε­λε­χῶν τῆς Ὁ­μό­νοι­ας κά­θε δι­ά­λο­γο μὲ τὴν ἀλ­βα­νι­κὴ πλευ­ρὰ καὶ θέ­τον­τας ὡς ὄ­ρο γιὰ τὴν ἐ­πα­νέ­ναρ­ξή του τὴν ἀ­πε­λευ­θέ­ρω­ση τῶν κρα­του­μέ­νων. Ταυ­τό­χρο­να, φρόν­τι­σε νὰ δι­α­τη­ρή­σει ἐ­νερ­γὸ τὸ ἐν­δι­α­φέ­ρον τῆς δι­ε­θνοῦς δι­πλω­μα­τί­ας γιὰ τὸ θέ­μα, κα­τα­φεύ­γον­τας σὲ ἐ­πα­νει­λημ­μέ­νες
Κα­ταγ­γε­λί­ες τῶν ἀλ­βα­νι­κῶν ἐ­νερ­γει­ῶν σὲ ὅ­λους τους δι­ε­θνεῖς ὀρ­γα­νι­σμοὺς καὶ μπλο­κά­ρον­τας τὴν πα­ρα­χώ­ρη­ση τῆς οἰ­κο­νο­μι­κῆς βο­ή­θει­ας 35 ἑ­κα­τομ­μυ­ρί­ων ΕCU ποὺ εἶ­χε προ­γραμ­μα­τί­σει ἡ Εὐ­ρω­πα­ϊ­κὴ Ἕ­νω­ση γιὰ τὴν ἐ­νί­σχυ­ση τῆς Ἀλ­βα­νί­ας. Ἡ ἀ­πο­φυ­λά­κι­ση τῶν πέν­τε Ἑλ­λή­νων μει­ο­νο­τι­κῶν ἄ­νοι­ξε τὸν δρό­μο γιὰ μί­α ἐκ νέ­ου προ­σέγ­γι­ση τῶν δύ­ο χω­ρῶν, ποὺ ἐ­πι­σφρα­γί­στη­κε καὶ μὲ τὸ τα­ξί­δι τοῦ Ἕλ­λη­να ὑ­πουρ­γοῦ Ἐ­ξω­τε­ρι­κῶν στὰ Τί­ρα­να, στὶς 13 Μαρ­τί­ου 1995. Στὰ πλαί­σι­α αὐ­τὰ ἀ­πο­φα­σί­στη­κε ἡ δη­μι­ουρ­γί­α εἰ­δι­κῶν μι­κτῶν ἐ­πι­τρο­πῶν ποὺ θὰ ἐ­πα­να­λαμ­βά­νον­ταν τῆς ἐ­πί­λυ­σης τῶν ση­μαν­τι­κό­τε­ρων θε­μά­των, ὅ­πως τῆς ἑλ­λη­νι­κῆς ἐκ­παί­δευ­σης, τῆς οἰ­κο­νο­μι­κῆς συ­νερ­γα­σί­ας, τῶν συ­νό­ρων καὶ τῆς ἀ­μυν­τι­κῆς της συ­νερ­γα­σί­ας, τῆς δη­μό­σι­ας ἀ­σφά­λει­ας, τῶν προ­ξε­νι­κῶν ἀρ­χῶν κ.α.
Ἡ προ­σπά­θει­α τῆς ἑλ­λη­νι­κῆς πλευ­ρᾶς ἐ­πι­κεν­τρω­νό­ταν κυ­ρί­ως στὴν κα­τάρ­γη­ση τῶν μει­ο­νο­τι­κῶν ζω­νῶν καὶ στὸ ἄ­νοιγ­μα νέ­ων σχο­λεί­ων γιὰ τὴν ἐ­λεύ­θε­ρη δι­δα­σκα­λί­α τῆς ἑλ­λη­νι­κῆς γλώσ­σας, ὅ­που ὑ­πάρ­χει ἑλ­λη­νι­κὸ στοι­χεῖ­ο.
Ὅ­μως ὁ κίν­δυ­νος ποὺ πε­ρισ­σό­τε­ρο ἀ­πὸ ὅ­λα φαί­νε­ται νὰ ἀ­πει­λεῖ τὴν ἑλ­λη­νι­κὴ ἐκ­παί­δευ­ση στὴν Ἀλ­βα­νί­α εἶ­ναι ἡ ἀ­ραί­ω­ση τοῦ ἑλ­λη­νι­κοῦ στοι­χεί­ου, ποὺ πα­ρα­τη­ρεῖ­ται κα­τὰ τρό­πο ἰ­δι­αί­τε­ρα ἔν­το­νο τὰ τε­λευ­ταί­α χρό­νι­α. Ἔ­τσι, ἐ­νῷ τὸ ἑλ­λη­νι­κὸ στοι­χεῖ­ο τῆς Ἀλ­βα­νί­ας ἀ­ριθ­μοῦ­σε στὰ 1990 πε­ρί­που 300.000 (σύμ­φω­να μὲ τὶς δη­λώ­σεις τῆς Ὁ­μό­νοι­ας πρὸς τὴ Δι­ά­σκε­ψη γιὰ τὴν Ἀν­θρώ­πι­νη Δι­ά­στα­ση τῆς ΔΑΣΕ, ποὺ ἔ­γι­νε τὸν Σε­πτέμ­βρι­ο 1991 στὴ Μό­σχα), σή­με­ρα φαί­νε­ται νὰ προ­σεγ­γί­ζει με­τὰ βί­ας τὶς 150.000.Μὲ τὰ ση­με­ρι­νὰ δε­δο­μέ­να, ἑ­πο­μέ­νως καὶ σὲ πε­ρί­πτω­ση ποὺ δὲν συμ­βοῦν θε­α­μα­τι­κὲς ἀλ­λα­γὲς ποὺ νὰ προ­κα­λέ­σουν τὴν οἰ­κο­νο­μι­κὴ καὶ ἠ­θι­κὴ ἐ­νί­σχυ­ση τοῦ ἑλ­λη­νι­κοῦ στοι­χεί­ου, σὲ βαθ­μὸ ποὺ νὰ τοῦ ἐ­πι­τρέ­ψει τὴν πα­ρα­μο­νὴ καὶ τὴν εὐ­η­με­ρί­α του στὰ πά­τρι­α ἐ­δά­φη, οἱ προ­βλέ­ψεις δὲν μπο­ροῦν πα­ρὰ νὰ εἶ­ναι δυ­σοί­ω­νες γιὰ τὴν τύ­χη τοῦ Ἑλ­λη­νι­σμοῦ τῆς Ἀλ­βα­νί­ας.
Συμ­πε­ρα­σμα­τι­κὰ μπο­ροῦ­με νὰ ποῦ­με τὰ ἑ­ξῆς:
Τὸ Βο­ρει­ο­η­πει­ρω­τι­κὸ ὡς ἐ­θνι­κὸ θέ­μα πα­ρό­λο ὅ­τι εἶ­χε τὶς πε­ρισ­σό­τε­ρες ἀ­πὸ τὰ ἄλ­λα ἐ­θνι­κὰ θέ­μα­τα δυ­να­τό­τη­τες νὰ λυ­θεῖ εὐ­νο­ϊ­κὰ γιὰ τὴν Ἑλ­λά­δα ἐ­λά­χι­στα ἀ­πα­σχό­λη­σε τὴν ἐ­ξω­τε­ρι­κὴ πο­λι­τι­κὴ τῆς χώ­ρας ἢ πάν­το­τε βρι­σκό­ταν στὴν 3η ἢ 4η σει­ρὰ προ­τε­ραι­ό­τη­τας. Ἔ­τσι χά­θη­καν οἱ πολ­λὲς καὶ με­γά­λες εὐ­και­ρί­ες ποὺ δό­θη­καν γιὰ τὴν ἐ­πί­λυ­σή του.
Δὲν ἔ­γι­νε κα­μι­ὰ οὐ­σι­α­στι­κὴ ἐ­νέρ­γει­α ἀ­πὸ τὴν πλευ­ρὰ τῆς Ἑλ­λά­δος με­τὰ τὴν πα­ρα­πομ­πὴ τοῦ θέ­μα­τος στὸ συμ­βού­λι­ο τῶν τεσ­σά­ρων ὑ­πουρ­γῶν τῶν ἐ­ξω­τε­ρι­κῶν. Αὐ­τὸ εἶ­χε ὡς ἀ­πο­τέ­λε­σμα νὰ ὁ­δη­γη­θεῖ τὸ βο­ρει­ο­η­πει­ρω­τι­κὸ σὲ πλή­ρη ἀ­πο­τελ­μά­τω­ση.
Ἡ μο­νο­με­ρὴς ἄρ­ση τοῦ ἐμ­πό­λε­μου με­τα­ξὺ τῶν δύ­ο χω­ρῶν, χω­ρὶς συν­θή­κη εἰ­ρή­νης καὶ χω­ρὶς τὴν πα­ρα­μι­κρὴ δι­α­πραγ­μά­τευ­ση, στέ­ρη­σε ἀ­πὸ τὴν Ἑλ­λά­δα τὸ ἰ­σχυ­ρό­τε­ρο δι­α­πραγ­μα­τευ­τι­κὸ ἀ­τοὺ καὶ ἔ­δει­ξε κά­ποιο στοι­χεῖ­ο ἠτ­το­πά­θει­ας τῆς χώ­ρας μας ἀ­πέ­ναν­τι στὴ μι­κρὴ καὶ ἀ­νί­σχυ­ρη Ἀλ­βα­νί­α. Κυ­ρί­ως ὅ­μως ἔ­δει­ξε ὅ­τι γιὰ τὴν ἐ­πί­ση­μη Ἑλ­λά­δα δὲν ὑ­φί­στα­ται βο­ρει­ο­η­πει­ρω­τι­κὸ ζή­τη­μα μὲ τὴν ἐ­δα­φι­κὴ ἔν­νοι­α, ἀλ­λὰ μο­νά­χα ὡς θέ­μα προ­στα­σί­ας τῶν ἀν­θρω­πί­νων δι­και­ω­μά­των τῆς ἐ­κεῖ ἑλ­λη­νι­κῆς μει­ο­νό­τη­τας.

Ὅ­πως πα­ρα­τη­ρεῖ σύγ­χρο­νος ἱ­στο­ρι­κὸς τὸ βο­ρει­ο­η­πει­ρω­τι­κὸ ζή­τη­μα ἐ­ξε­λί­χθη­κε σὲ δί­πρα­κτο δρά­μα, τοῦ ὁ­ποί­ου ἡ μὲν πρώ­τη πρά­ξη παί­χτη­κε στὰ πε­δί­α τῶν μα­χῶν καὶ κα­τέ­λη­ξε σὲ νι­κη­τή­ρι­ο θρί­αμ­βο, ἐ­νῶ ἡ δεύ­τε­ρη πρά­ξη ἐ­κτυ­λί­χτη­κε στὰ σκο­τει­νὰ πα­ρα­σκή­νι­α τῆς δι­πλω­μα­τί­ας καὶ με­τα­βλή­θη­κε σὲ ἐ­θνι­κὴ τρα­γω­δί­α, ποὺ ἀ­να­μέ­νει εἰ­σέ­τι τὴν προ­σή­κου­σα κά­θαρ­ση.
Γε­νι­κὰ χρει­ά­ζε­ται καὶ γιὰ τὸ με­γά­λο αὐ­τὸ ἐ­θνι­κό μας πρό­βλη­μα σω­στὴ ἐ­θνι­κὴ στρα­τη­γι­κὴ καὶ ὑ­πεύ­θυ­νη ἀν­τι­με­τώ­πι­ση, για­τί ¨οἱ και­ροὶ οὐ με­νε­τοὶ¨ καὶ οἱ ἱ­στο­ρι­κὲς συν­θῆ­κες με­γά­λες.

ΓΙΑ ΤΗΝ Ε.ΡΩ.


4. ΔΕΚΑ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΤΣΑΜΗΔΕΣ

 
                                       τοῦ Κωνσταντίνου Χολέβα
                                       Πολιτικοῦ Ἐπιστήμονος
 
         Τόν τελευταῖο καιρό γίνεται καί πάλι συζήτηση γιά τούς "Τσάμηδες". Ἡ ἀλβανική προπαγάνδα ἐπαναφέρει ἕνα ζήτημα τό ὁποῖο δημιουργεῖ ἀρνητικό κλῖμα στίς ἑλληνοαλβανικές σχέσεις καί προκαλεῖ ἤδη τήν ἀνησυχία πολλῶν Ἑλλήνων, ἰδίως στίς περιοχές που συνορεύουν μέ τήν Ἀλβανία, δηλαδή στούς Νομούς τῆς Δυτικῆς Μακεδονίας καί τῆς Ἠπείρου. Γιά νά δώσουμε μιά σύντομη εἰκόνα τοῦ θέματος κατά τρόπο κατανοητό ἀπό τόν ἀναγνώστη παρουσιάζουμε δέκα ἐρωτήσεις μέ τίς ἀντίστοιχες ἀπαντήσεις γιά τό θέμα τῶν Τσάμηδων.
 
1) Τί σημαίνει ἡ ὀνομασία Τσάμης;  Μέ τό ὄνομα αὐτό ἐννοοῦμε μία ὁμάδα Μουσουλμάνων πού ἔζησαν στήν Θεσπρωτία ἀπό τόν 17ο μέχρι τά μέσα τοῦ 20οῦ αἰῶνος. Ἡ λέξη ἀποτελεῖ παραφθορά τοῦ ὀνόματος Θύαμις, ὅπως ἦταν γνωστός στήν ἀρχαιότητα ὁ ποταμός Καλαμᾶς.
 
2) Πῶς βρέθηκε στήν Θεσπρωτία αὐτή ἡ ὁμάδα; Οἱ Τσάμηδες ἀποτελοῦν τούς ἀπογόνους ἐξισλαμισθέντων Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν τῆς Ἠπείρου. Πολλοί ἀπ' ἀυτούς ἐξισλαμίσθηκαν βιαίως μετά τήν ἀτυχῆ ἐξέγερση τοῦ Ἐπισκόπου Τρίκκης Διονυσίου ( τοῦ "Σκυλοσόφου") στίς ἀρχές τοῦ 17ου αἰῶνος, ἐνῷ ἄλλοι προσεχώρησαν ἑκουσίως στό Ἰσλάμ γιά νά ἀποκτήσουν ἀξιώματα (Σπαχῆδες) . Ἡ ἀλλαγή θρησκεύματος ὁδήγησε πολύ γρήγορα καί στήν μεταστροφή τῆς ἐθνικῆς συνειδήσεως. Ἔγιναν Τουρκαλβανοί καί φανατικοί διῶκτες τῶν Ρωμηῶν. Τοῦτο μαρτυρεῖ ὅτι ἡ Ὀρθόδοξη Πίστη ἀποτελεῖ ἕνα ἰσχυρότατο στοιχεῖο τῆς ἐθνικῆς μας ταυτότητος.
 
3) Πῶς παρέμειναν στόν ἑλλαδικό χῶρο μετά τήν ἀνταλλαγή τῶν πληθυσμῶν;  Βάσει τῆς συνθήκης τῆς Λωζάννης τοῦ 1923 οἱ Ἀλβανόφωνοι Μουσουλμάνοι τῆς Θεσπρωτίας κρίθηκαν ὡς "ἀνταλλάξιμοι". Ὅμως ἡ τότε Κυβέρνηση τοῦ Στρατηγοῦ Θεοδώρου Παγκάλου δέν τούς ἔστειλε στήν Ἀλβανία μέ τήν ἐλπίδα ὅτι ἡ χειρονομία αὐτή θά μετροῦσε θετικά στίς σχέσεις μας μέ τό νεοσύστατο ἀλβανικό κράτος. Δυστυχῶς ἀπό τότε μέχρι σήμερα ἡ ἐμπράκτως ἐκδηλούμενη καλή διάθεση τῆς χώρας μας δέν ἀποδίδει τά ἀναμενόμενα ἀπό ἀλβανικῆς πλευρᾶς. Βλέπουμε ἄλλωστε τήν ἀρνητική στάση τῶν Τιράννων ἔναντι τῶν Βορειοηπειρωτῶν.
 
4) Γιατί κατηγοροῦνται γιά ἀνθελληνική δράση; Κατά τήν Ἰταλική ἐπίθεση ἐναντίον τῆς χώρας μας τρία ἀπό τά δεκατέσσερα συμπράξαντα ἀλβανικά τάγματα ἦσαν στελεχωμένα ἀπό Τσάμηδες, πού ἐπεδόθησαν σέ ἀκατονόμαστες ἀδικοπραγίες. Στήν διάρκεια τῆς Κατοχῆς οἱ Τσάμηδες ἔγιναν οἱ καλύτεροι συνεργάτες τῶν Ἰταλῶν Φασιστῶν καί διέπραξαν μύριες ὅσες βιαιότητες εἰς βάρος τῶν συγχωριανῶν τους Ὀρθοδόξων Ἑλλήνων. Μέ ὀργανωτή τήν Ἀλβανική Ἐθνική Ἐπιτροπή ( ΞΙΛΙΑ) καί ἀρχηγούς τήν περιώνυμη οἰκογένεια Ντίνο Μπέη διέπραξαν λεηλασίες, σφαγές καί δολοφονίες καί ἐμπρησμούς κατοικιῶν. Σύνθημά τους ἦταν ὅτι ὅλη ἡ Ἤπειρος μέχρι καί τήν Πρέβεζα πρέπει νά γίνει ἀλβανική! Μετά τήν συνθηκολόγηση τῶν Ἰταλῶν οἱ Τσάμηδες συνεργάσθηκαν μέ τούς Γερμανούς κατακτητές και συνέχισαν τά ἐγκλήματα μέ ἀποκορύφωμα τήν μαζική ἐκτέλεση 49 προκρίτων τῆς Παραμυθιᾶς στίς 29/9/1943.
 
5) Πῶς ἔφυγαν ἀπό τήν πατρίδα μας; Οἱ Τσάμηδες κατεδιώχθησαν ἀπό τίς ὁμάδες Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως τοῦ Ναπολέοντος Ζέρβα (ΕΔΕΣ) . Ἀποφασιστικές ἦταν οἱ ἑλληνικές νίκες στήν πρώτη μάχη τῆς Μενίνας ( Νεράιδας) στίς 17 καί 18/8/1944 καί στήν δεύτερη μάχη τῆς Μενίνας στίς 20 καί 21/9/1944. Πολλοί Γερμανοί καί Τσάμηδες κατέφυγαν γιά να σωθοῦν στήν Ἀλβανία, τούς δέ ἐνόπλους Τσάμηδες ἀκολούθησαν καί οἱ οἰκογένειές τους.
 
6) Ὑπάρχουν καταδίκες εἰς βάρος τους;  Βεβαίως. Τό 1945 τό Εἰδικό Δικαστήριο Δοσιλόγων Ἰωαννίνων κατεδίκασε ἐρήμην 1930 Τσάμηδες ἐπί συνολικοῦ πληθυσμοῦ 19.000 ( Ὁ ἕνας στούς δέκα ἦταν ἐγκληματίας πολέμου! ). Πολλοί κατεδικάσθησαν στήν ποινή τοῦ θανάτου, ἀλλά εὑρίσκοντο ἤδη ἀσφαλεῖς στήν Ἀλβανία, ἐνῷ ἡ ἀγροτική περιουσία τους ἀπεδόθη βάσει νόμου στούς ἀκτήμονες τῆς πςεριοχῆς πού εἶχαν ζήσει "στό πετσί τους" τήν ἀγριότητα τῶν Τσάμηδων. Σήμερα ζοῦν στήν Ἑλλάδα μόνο 56 Τσάμηδες.
 
7) Πῶς ἐπανῆλθε τό θέμα στήν ἐπικαιρότητα;  Τό ζήτημα τῶν Τσάμηδων ἐπανῆλθε τά τελευταῖα χρόνια ἀπό μία ὀργανωμένη ἐκστρατεία τῆς ἀλβανικῆς προπαγάνδας, ἡ ὁποία στηρίζεται καί ἀπό τά δύο μεγάλα κόμματα, Δημοκρατικό καί Σοσιαλιστικό. Ἀναφέρουμε ἐνδεικτικά ὅτι τόν Νοέμβριο τοῦ 1999 ὁ Ἀπελευθερωτικός Στρατός τοῦ Κοσσυφοπεδίου ἀπεφάσισε τήν συγκρότηση "Ἀνεξάρτητης Ταξιαρχίας τῆς Τσαμουριᾶς". Ἡ  πολιτική Ὀργάνωση "Τσαμερία" ἱδρύθηκε στά Τίραννα  τό 1991 καί πραγματοποιεῖ ἐκδόσεις "Ντοκουμέντων" μέ τήν ὑποστήριξη τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν Ἀρχείων τοῦ Ἀλβανικοῦ Κράτους. Τόν Ἰούνιο τοῦ 2000 τό Δημοτικό Συμβούλιο τῶν Τιράννων ἔδωσε τό ὄνομα Τσαμουριά (δηλ. Θεσπρωτία) σέ ἕνα ἀπό τούς δρόμους τῆς ἀλβανικῆς πρωτεύουσας καί στήν ἐκδήλωση αὐτή ὁ πρώην Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας Σαλί Μπερίσα ζήτησε τήν "ἐπίλυση τοῦ Τσάμικου ζητήματος". Στίς 25 Ἰουλίου 2000 ἡ Ἐπιτροπή Ἐξωτερικῶν Ὑποθέσεων τῆς Ἀλβανικῆς Βουλῆς ἀνεκοίνωσε ὅτι ἡ Τσαμουριά ἀποτελεῖ ἐθνική ὑπόθεση γιά τή Ἀλβανία καί ὅτι θά "διεκδικήσουμε τήν ἐπιστροφή τῶν περιουσιῶν τῶν Τσάμηδων" ! Στόν κρατικό τηλεοπτικό δίαυλο ΕΤ-3 δηλώσεις περί ὑπάρξεως ἀνοικτοῦ θέματος Τσάμηδων ἔκαναν προσφάτως ὁ Ἀλβανός Σοσιαλιστής ἡγέτης Φάτος Νάνο καί ὁ ἀρχηγός τῶν ἐξεγερθέντων Ἀλβανῶν στά Σκόπια Ἀχμέτι.
 
8) Τί ἐπιδιώκει οὐσιαστικά ἡ Ἀλβανία; Ἐκ πρώτης ὄψεως τό σημερινό αἴτημα φαίνεται νά ἐπικεντρώνεται στήν ἐπιστροφή τῶν περιουσιῶν τῶν Τσάμηδων, ἤδη ὅμως ἀρχίζει νά διαφαίνεται καί ἡ ἐδαφική διεκδίκηση γιά τήν περιοχή τῆς Θεσπρωτίας καί εὐρύτερα γιά τήν ἐντός Ἑλληνκῆς Ἐπικρατείας Ἤπειρο. Οἱ Ἀλβανοί τῶν Σκοπίων δημοσιεύουν ἀναφανδόν στό Διαδίκτυο χάρτη μέ τά "ἐθνολογικά σύνορα τῆς Ἀλβανίας", ὅπου περιλαμβάνονται ἡ Καστοριά, τά Ἰωάννινα, ἡ Πρέβεζα κ.ἄ.! Πάντως σέ ἔνα βαθμό ἡ προπαγάνδα περί Τσάμηδων χρησιμοποιεῖται καί ὡς ἀντιπερισπασμός γιά νά ξεχάσουμε τήν συνεχιζόμενη καταπίεση τῶν δικαιωμάτων τῶν Ἑλλήνων ἐντός Ἀλβανίας.
 
9) Ποιά πρέπει νά εἶναι ἡ ἀντίδρασή μας; Ἡ Κυβέρνηση καί οἱ διπλωματικές μας ὑπηρεσίες πρέπει νά διακηρύττουν καί πρός τήν Ἀλβανία καί πρός κάθε ἄλλη χώρα ἤ Διεθνῆ Ὀργανισμό ὅτι ἐμεῖς δέν συζητοοῦμε κἄν τό θέμα , διότι δέν εἶναι δυνατόν νά δικαιωθοῦν οἱ ἐγκληματίες πολέμου ἤ οἱ ὑποβόσκουσες ἐδαφικές διεκδικήσεις. Σέ ἐπίπεδο δέ ἰδιωτικῶν καί πολιτιστικῶν φορέων πρέπει νά ἀπαντοῦμε μέ ἐπιχειρήματα σοβαρά καί κατανοητά ἀπό τό διεθνές κοινό. Πρωτίστως δέ ὀφείλουμε ὅλοι μαζί , Κυβέρνηση, Κόμματα, Ἐκκλησία καί πολίτες,  νά ζητοῦμε τόν σεβασμό τῶν δικαιωμάτων τῆς Ἑλληνικῆς Κοινότητος στήν Ἀλβανία.
 
10) Ποιοί ἄλλοι προσπαθοῦν νά ἐκμεταλλευθοῦν τό θέμα αὐτό; Τό κατασκευασμένο ἀπό τήν Ἀλβανία ζήτημα προσπαθεῖ νά ἀξιοποιήσει καί ἡ τουρκική προπαγάνδα εἰς βάρος μας, ὅπως φαίνεται καί ἀπό τήν ἱστοσελίδα τοῦ Τουρκικοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν στό Διαδίκτυο (ΙΝΤΕΡΝΕΤ). Ἄρα τό θέμα χρειάζεται προσοχή ἐκ μέρους μας καί ὄχι ἀδιαφορία. Ἔχουμε διαπιστώσει κατά τίς τελευταῖες δεκαετίες ὅτι ὅποτε ὑποτιμήσαμε προπαγανδιστικά τεχνάσματα γειτονικῶν χωρῶν βγήκαμε ζημιωμένοι ( π.χ. Μακεδονικό).

5. Οκτώ ελληνικούς νομούς περιλαμβάνει ο χάρτης της Αλβανίας που διδασκεται στην Γ΄Λυκείου στα αλβανικά σχολεία!!!!!!

Στη «Γεωγραφία της Αλβανίας» που διδάσκετε στην Γ’ Λυκείου των σχολείων της χώρας, οι μαθητές δε μαθαίνουν μόνο για τα σημερινά όρια του Αλβανικού κράτους αλλά, και για τις περιοχές που «αδίκως» – όπως λέει αρκετές φορές στο βιβλίο – το Συμβούλιο των Πρεσβευτών του 1913 άφησε εκτός των ορίων του κράτους Αλβανικές περιοχές (Treva Shqiptare).

Στις περιοχές αυτές περιλαμβάνονται 3 νομοί του Μαυροβουνίου, όλο το Κόσσοβο και άλλες τρεις περιοχές της Σερβίας, το μεγαλύτερο μέρος του κράτους των Σκοπίων και 8 νομοί της Ελλάδος.


Το βιβλίο αυτό που διδάσκονται και τα Ελληνόπουλα της Βορείου Ηπείρου, έχει εξώφυλλο το χάρτη της Αλβανίας να πλαισιώνεται από τις «Αλβανικές περιοχές» (treva shqiptare) εκτός συνόρων.
Στο ξεχωριστό κεφάλαιο με τίτλο «Οι Αλβανικές Περιοχές στην Ελλάδα», σελ. 198 στην εισαγωγή με τίτλο «Σύνθεση και θέση των Αλβανικών περιοχών» αναφέρει:

Είναι Αλβανικές περιοχές που αδίκως προσαρτήθηκαν στο Ελληνικό κράτος το 1913 από το Συμβούλιο των Πρεσβευτών. Οι ιστορικές εξελίξεις, οι μαζικές βίαιες μετακινήσεις των αυτοχθόνων αλβανικών πληθυσμών και η έλλειψη επίσημων στοιχείων, δυσκολεύουν των προσδιορισμό των αλβανικών περιοχών στην Ελλάδα και κυρίως των προσδιορισμό των κοινωνικών και οικονομικών προβλημάτων αυτών των περιοχών.


Αυτές οι περιοχές βρίσκονται στη βορειοδυτική Ελλάδα, νότια των περιοχών της ΦΥΡΟΜ και νοτιοανατολικά του Αλβανικού κράτους μέχρι τον κόλπο της Άρτας (εννοεί τον Αμβρακικό) και αποτελείτε από τις περιοχές, Τσαμουριά, Φλώρινα, Καστοριά, Γρεβενά, Κόνιτσα κλπ.


Η προπαγάνδα των αλβανών για να γίνει ποιο πειστική, στο υποκεφάλαιο «Πληθυσμός και οικονομία» , χρησιμοποιεί τις αρχαιολογικές «ανακαλύψεις» και διαφορά ιστορικά έγγραφα – χωρίς να αναφέρει κανένα – σύμφωνα με τα οποία αυτές οι περιοχές κατοικούνταν από την αρχαιότητα από Αλβανο-ιλλυρικά φύλα, ενώ υπήρχαν και λίγοι Έλληνες!!!
Ενώ όταν αναλύει τους νομούς εντός της Αλβανίας όπως του Αργυροκάστρου, Αγίων Σαράντα και Δελβίνου δεν αναφέρει πουθενά την ύπαρξη των Ελλήνων σε αυτές τις περιοχές που είναι πλειοψηφία.

Αξίζει να αναφέρουμε επίσης ότι αυτό είναι το τελευταίο μάθημα της Γεωγραφίας, το μάθημα με το οποίο οι μαθητές αποχαιρετούν το Λύκειο.


Δε χρειάζεται κανείς να έχει ιδιαίτερες ιστορικές γνώσεις για να αποκρούσει αυτές τις γελοιότητες.


Όσοι γνωρίζουν λίγη ιστορία ξέρουν ότι πολλές πόλεις της Αρχαίας Ηπείρου υπέφεραν από τις επιδρομές των Ιλλυριών, ενώ η πόλη της Χαονίας Φοινίκης, που ήταν κάποτε πρωτεύουσα της Ηπείρου, καταστράφηκε ολοσχερώς από τους Ιλλυριούς.


Αυτό που δεν καταλαβαίνουμε είναι τι κάνει η Διακρατική Επιτροπή των Υπουργείων Παιδείας των δύο χωρών που είχε συσταθεί επί υπουργίας Αρσένη ακόμα, για την εξάλειψη εθνικιστικών αναφορών στα σχολικά εγχειρίδια.


Εκτός και αν τα συγκεκριμένα κείμενα απαλλάσσονται λόγο βλακείας γιατί τα όρια του εθνικισμού τα ξεπερνούν!!!


Tμήμα ειδήσεων elliniki-stratigiki
από το Kranosgr


ΣΧΟΛΙΟ
Ετσι προετοιμάζεται το έδαφος για μελλοντικές εμπόλεμες καταστάσεις τις οποίες οι Αλβανοί θα ονομάσουν απελευθερωτικές......
Εμείς εδώ σε μόνιμο ύπνο......

Τα παιδιά μας μαθαίνουν άλλα αντί άλλων.....

 http://koukfamily.blogspot.gr/2010/10/blog-post_3260.html


6. Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΛΒΑΝΙΑ ΘΑ ΜΑΣ ΧΟΡΕΨΕΙ  ΤΣΑΜΙΚΟ;



Άρθρο του που δημοσιεύθηκε στο τεύχος Ιανουαρίου 2011 του περιοδικού .
Γράφει ο Κωνσταντίνος Χολέβας, Πολιτικός Επιστήμων
«Μεγάλη Αλβανία» ή επί το διπλωματικότερον «Φυσική Αλβανία».  Μία ιδέα που φουντώνει όλο και περισσότερο στην ταραγμένη γειτονιά μας, αλλά εμείς δεν δίνουμε τη δέουσα προσοχή απορροφημένοι από το μνημόνιο και το μνημόσυνο των εργασιακών δικαιωμάτων. Μία αντίληψη που φλογίζει την καρδιά πολλών Αλβανών στα Βαλκάνια, όπως δείχνουν οι στατιστικές. Μία ιδέα που προωθείται εις βάρος της σταθερότητας στην περιοχή και την ώρα που η Ελλάδα χρηματοδοτεί με κάθε τρόπο την αλβανική οικονομία. Μία ιδέα πάντως που αρχίζει να προβληματίζει τους Ευρωπαίους φανερά και τους Αμερικανούς λιγότερο φανερά. Βλέπετε, υπάρχει το κύρος της Υπερδύναμης. Πώς να βγουν τώρα οι ΗΠΑ να καταγγείλουν τον Αλβανικό αλυτρωτισμό όταν στήριξαν πολιτικά και νομικά την διάλυση της Σερβίας και την απόσχιση του Κοσσόβου;
Τα γεγονότα, τα οποία πρέπει να μάς απασχολήσουν περισσότερο εντοπίζονται σε τρεις ειδήσεις που καταγράφω στη συνέχεια:
Πρώτον. Η ετήσια έρευνα για ατ Βαλκάνια, που δημοσιοποιήθηκε ( 9.12.2010) από τη διεθνή εταιρία δημοσκοπήσεων Gallup σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Ταμείο για τα Βαλκάνια, ανέδειξε το ζήτημα της Μεγάλης Αλβανίας ως ένα από τα σημαντικότερα στην περιοχή. Η έρευνα καταδεικνύει ότι μεγάλες πλειοψηφίες αλβανικής εθνικής συνείδησης σε πολλά κράτη της περιοχής βλέπουν ευνοϊκά το ενδεχόμενο ενός μεγάλου και ενιαίου κράτους που θα συγκεντρώσει όλους τους Αλβανούς, ακόμη και αν δεν πιστεύουν ότι αυτό μπορεί να πραγματοποιηθεί γρήγορα. Συγκεκριμένα: Το 62% των ερωτηθέντων στην Αλβανία, το 81% στο Κόσσοβο και το 51,9% στη ΦΥΡΟΜ υποστηρίζουν τη δημιουργία μιας κοινής χώρας για τους Αλβανούς της περιοχής. Η σύγκριση με προηγούμενες έρευνες της ίδιας εταιρίας δείχνει ότι τα ποσοστά έχουν αυξηθεί στο Κόσσοβο και στη ΦΥΡΟΜ μέσα σε 2 χρόνια.
Στην ίδια έρευνα οι ηγέτες των Αλβανών που έχουν απομείνει εντός σερβικής επικρατείας δηλώνουν ότι συντόμως η περιοχή του Πρέσεβο θα ακολουθήσει την τύχη του Κοσσόβου, δηλαδή θα αποσχισθεί από τη Σερβία.. Οι ίδιοι έθρεσαν ως χρονικό στόχο για την υλοποίηση της Μεγάλης ή «Φυσικής» Αλβανίας το έτος 2015.Σε συναντήσεις μεταξύ Αλβανών όλων των Βαλκανίων, που γίνονται στα Τίρανα, συζητείται η συγκρότηση μιας ένωσης υπό τον τίτλο «Λίστα της Φυσικής Αλβανίας». Οι συμμετέχοντες πολιτικοί εκπρόσωποι αλβανικών κομμάτων και κοινοτήτων πιστεύουν ότι υπάρχει αλβανική μειονότητα στην Ελλάδα για την οποία οφείλει να ενδιαφερθεί η «Φυσική Αλβανία». Όπως γίνεται αντιληπτό ο όρος «Φυσική Αλβανία» υποδηλώνει ότι θεωρείται φυσικό και δίκαιο να ενωθούν σε ένα κράτος όλοι οι Αλβανοί των Βαλκανίων.
Δεύτερον. Οι Μουσουλμάνοι Τσάμηδες της Αλβανίας, συγγενείς και απόγονοι των εγκληματιών πολέμου του 1941-44, διεκδικούν την ελεύθερη είσοδό τους στην Ελλάδα για να τιμήσουν, όπως ανακοίνωσαν, την επέτειο της …. γενοκτονίας τους από τους Έλληνες στις 27 Ιουνίου του 1944. Δεδομένου ότι οι Αλβανοί υπήκοοι θα μετακινούνται στην Ε.Ε. χωρίς βίζα οι ηγέτες των αλβανικών εθνικιστικών κινημάτων σκοπεύουν να γιορτάσουν στην Ηγουμενίτσα την «Ημέρα Γενοκτονίας», όπως την αποκαλούν. Καλό θα ήταν αν θυμίσουμε ότι από τους 19.000 Τσάμηδες Μουσουλμάνους που απέφυγαν την ανταλλαγή πληθυσμών το 1923, οι 1900 καταδικάσθηκαν από το Δικαστήριο Δωσιλόγων Ιωαννίνων το 1945 ως συνεργάτες των Γερμανοϊταλών κατακτητών και ως υπεύθυνοι για εγκλήματα εις βάρος των Ελλήνων της Θεσπρωτίας. Οι ανταρτικές ομάδες του Ν. Ζέρβα τούς καταδίωξαν και αυτοί έφυγαν στην Αλβανία οπότε δικάσθηκαν ερήμην ενώ η περιουσία των καταδικασθέντων δημεύθηκε. Σήμερα τα μεγάλα κόμματα και ο τύπος της Αλβανίας στηρίζουν τον ρενβανσισμό των Τσάμικων οργανώσεων. Προσωπικά πιστεύω ότι χρησιμοποιούν αυτό το δήθεν θέμα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (επιστροφή ανθρώπων και περιουσιών) ως αντιπερισπασμό στο υπαρκτό ζήτημα της καταπίεσης των Βορειοηπειρωτών. Όσο η Αθήνα σιωπά ή μιλά υποτονικά για τα δίκαια της Ελληνικής Εθνικής Κοινότητας στην Αλβανία, τόσο θα αποθρασύνεται η προπαγάνδα των Τσάμηδων και των υποστηρικτών τους.
Τρίτον. Η ιδέα της Μεγάλης Αλβανίας προφανώς έχει θορυβήσει ορισμένους παράγοντες στην Ευρώπη και αρχίζουν τώρα να ομολογούν γεγονότα που δεν ήθελαν να δουν όταν βομβάρδιζαν τη Σερβία. Αναφέρομαι χαρακτηριστικά σε έκθεση του Συμβουλίου της Ευρώπης με συντάκτη τον Ντικ Μάρτι, στην οποία καταγγέλλεται ο πρωθυπουργός και νικητής των προσφάτων εκλογών του Κοσσόβου Χασίμ Θάτσι, ως στενά συνδεδεμένος με σοβαρότατες παράνομες πράξεις, ακόμη και με την εμπορία οργάνων Σέρβων αιχμαλώτων. Η έκθεση προκάλεσε την αντίδραση του Θάτσι, αλλά θα συζητηθεί στις 25 Ιανουαρίου 2011 στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση του ΣτΕ. Είναι απορίας άξιον για ένα καλόπιστο παρατηρητή πώς  το ΝΑΤΟ, το FBI, και άλλες δυτικές υπηρεσίες έδωσαν αυτά τα στοιχεία στον συντάκτη της Έκθεσης, αλλά δεν μιλούσαν μέχρι τώρα. Ίσως για να μην επηρεάσουν την γνωμοδότηση του Δικαστηρίου Διεθνούς Δικαίου που τελικά θεώρησε σύννομη -χωρίς πειστική νομική θεμελίωση- την απόσχιση του Κοσσόβου από τη Σερβία.
Η ελληνική διπλωματία οφείλει να προετοιμασθεί για αντιμετωπίσει την προπαγάνδα των Τσάμηδων και της «Φυσικής Αλβανίας» σε διεθνή βήματα. Επίσης πρέπει να δηλώσουμε με κάθε τρόπο ότι σεβόμαστε κάθε εργατικό και τίμιο Αλβανό που δουλεύει στη χώρα μας, αλλά δεν πρόκειται αν αποδεχθούμε την ανάδειξη αυτών των προσωρινών κατοίκων της χώρας μας σε αναγνωρισμένη μειονότητα. Το μόνο υπαρκτό μειονοτικό ζήτημα στις ελληνοαλβανικές σχέσεις είναι ο Ελληνισμός της Αλβανίας.
http://parisis.wordpress.com/2011/01/06/%CE%B7-%CE%BC%CE%B5%CE%B3%CE%B1%CE%BB%CE%B7-%CE%B1%CE%BB%CE%B2%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CE%B1-%CE%B8%CE%B1-%CE%BC%CE%B1%CF%83-%CF%87%CE%BF%CF%81%CE%B5%CF%88%CE%B5%CE%B9-%CF%84%CF%83%CE%B1%CE%BC%CE%B9%CE%BA/


7. Χάρτης ενιαίας Ηπείρου






8.  Ήπειρος Αρχέγονος Ελλάς (Ντοκιμαντέρ)


 
Η σειρά ντοκιμαντέρ «ΗΠΕΙΡΟΣ ΑΡΧΕΓΟΝΟΣ ΕΛΛΑΣ» μας μεταφέρει στις αρχαίες πόλεις της βόρειας και της νότιας ΗΠΕΙΡΟΥ. Η ΗΠΕΙΡΟΣ είχε το όνομά της πάντοτε συνδεδεμένο με τη μοίρα του ελληνισμού. Τρεις χιλιάδες χρόνια αδιαμφισβήτητης και συνεχούς ελληνικότητας δηλώνουν τα κατάστικτα με αρχαιολογικούς τόπους και μνημεία εδάφη της. Εδώ έζησε και μεγαλούργησε ο ελληνισμός στο διάβα της ιστορίας. Ο αφηγητής ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΣΤΑΝΑΣ αναφέρεται στην προϊστορική ΗΠΕΙΡΟ και στη συνέχεια κάνει λόγο για την αρχαία ΕΛΛΟΠΙΑ, σημερινή ΔΩΔΩΝΗ, και το περίφημο Μαντείο της. Επίσης, παραθέτει μυθολογικά στοιχεία για την ΗΠΕΙΡΟ και αναφέρει πρόσωπα της μυθολογίας που συνδέονται με τον τόπο. Στην αφήγησή του χρησιμοποιεί αρχαίες πηγές από τον ποιητή ΗΣΙΟΔΟ, τον φιλόσοφο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ, τους Λατίνους ποιητές ΟΒΙΔΙΟ και ΒΙΡΓΙΛΙΟ, τον περιηγητή και γεωγράφο ΠΑΥΣΑΝΙΑ. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής προβάλλονται πλάνα από περιοχές της ΗΠΕΙΡΟΥ, όπως η ΔΩΔΩΝΗ και το ΒΟΥΘΡΩΤΟ.
 http://www.youtube.com/playlist?list=PL7AAD9589F8CF2ED3

9. Ήπειρος (Ψηφιακό αρχείο ΕΡΤ)


----------------------------------------------------------------------------------------------------

Η σειρά αναρτήσεων με θέμα ¨ Ήπειρος Αρχέγονος Ελλάς¨, περιλαμβάνει τα παρακάτω μέρη: 

       


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου